2699_A

 

 


 

Ҳаётнинг ҳар лаҳзаси гўзал,

Умрнинг ҳар дами ғанимат. . .

 

 

Юқоридаги сатрлар муаллифи, Ўзбекистон халқ шоири Анвар Обиджон ҳаётнинг

ҳар бир лаҳзаси ичра қайнаб ижод қилишга интилувчи, умрнинг ҳар бир дамини

бор қувончу изтироблари ила куйловчи адибдир. Китобнинг биринчи қисмига

шоирнинг ёшлик давридаги ишқ-муҳаббат оташлари гуркираб турган, курашувчанлик

ва тошқин туйғулар жозибасига йўғрилган шеърлари жамланди. Иккинчи қисмдаги

шеърларни ўқиб, шоирнинг ёши энди анча улғайганини, эл-юрт тақдирига нисбатан

мушоҳадалари кенгайганини, ижодига салобат қўшилганини сезиш мумкин.

 

muqova 3
* * *

Битта шоир камайса нима,

Чарх яратар бошқа нусхасин.

Чўкиб кетса тўфонда кема,

Пишиқроғин ясар устаси.

 

Тўфонлардан сесканма, қалбим,

Қайиқлардек сузма қирғоқлаб.

Кемаман деб уммонга талпин,

Юз балога ўзингни чоғлаб.

 

Қайиқларда — илинж ва хоҳиш,

Кемаларда — орзу ва мақсад.

Бугун сенда бир олам ташвиш,

Гал келганда ўзингни кўрсат.

 

Ё тилиб ўт довулнинг кўксин,

Ё кемадек ғарқ бўл иззатда.

Унутмагил — қайиқлар чўкса,

Олинмайди ҳатто рўйхатга. . .

 

Тўфонлардан сесканма, қалбим!

1980

 

* * *

Bitta shoir kamaysa nima,

Charx yaratar boshqa nusxasin.

Cho‘kib ketsa to‘fonda kema,

Pishiqrog‘in yasar ustasi.

 

To‘fonlardan seskanma, qalbim,

Qayiqlardek suzma qirg‘oqlab.

Kemaman deb ummonga talpin,

Yuz baloga o‘zingni chog‘lab.

 

Qayiqlarda — ilinj va хohish,

Kemalarda — orzu va maqsad.

Bugun senda bir olam tashvish,

Gal kelganda o‘zingni ko‘rsat.

 

Yo tilib o‘t dovulning ko‘ksin,

Yo kemadek g‘arq bo‘l izzatda.

Unutmagil — qayiqlar cho‘ksa,

Olinmaydi hatto ro‘yxatga. . .

 

To‘fonlardan seskanma, qalbim!

1980

 

* * *

Урилажак дўқлардан,

Узилажак ўқлардан

Омон асра мени, чарх!

 

Туғилажак нафратдан,  

Тўқилажак туҳматдан

Омон асра мени, чарх!

 

Айтилажак қарғишдан,

Алдаяжак олқишдан

Омон асра мени, чарх!

 

Таъмаюқи тузлардан,

Номеҳрибон кўзлардан

Омон асра мени, чарх!

1974

 

* * *

Urilajak do‘qlardan,

Uzilajak o‘qlardan

Omon asra meni, charx!

 

Tug‘ilajak nafratdan,

To‘qilajak tuhmatdan

Omon asra meni, charx!

 

Aytilajak qarg‘ishdan,

Aldayajak olqishdan

Omon asra meni, charx!

 

Ta’mayuqi tuzlardan,

Nomehribon ko‘zlardan

Omon asra meni, charx!

1974

 

* * *

Дилбарим, чекканим жафолар ҳаққи,

Ибодат қилурман бир умр сенга.  

Ўкинчлар, тузалмас хатолар ҳаққи

Ибодат қилурман бир умр сенга.

 

Ғам-алам ва ситам берганинг учун,

Кўзимга қатра нам берганинг учун,

Порадил қалам ҳам берганинг учун

Ибодат қилурман бир умр сенга.

 

Менга ишқ узатган инъом туфайли,

Висолдан умидвор оқшом туфайли,

Тақдирдан қасоскор илҳом туфайли

Ибодат қилурман бир умр сенга.

 

Сўник қалб ҳисларин титганинг боис,

Ғафлатдан уйғотиб кетганинг боис,

Саботли, курашчан этганинг боис

Ибодат қилурман бир умр сенга.

1973

* * *

Dilbarim, chekkanim jafolar haqqi,

Ibodat qilurman bir umr senga.

O‘kinchlar, tuzalmas xatolar haqqi

Ibodat qilurman bir umr senga.

 

G‘am-alam va sitam berganing uchun,

Ko‘zimga qatra nam berganing uchun,

Poradil qalam ham berganing uchun

Ibodat qilurman bir umr senga.

 

Menga ishq uzatgan in’om tufayli,

Visoldan umidvor oqshom tufayli,

Taqdirdan qasoskor ilhom tufayli

Ibodat qilurman bir umr senga.

 

So‘nik qalb hislarin titganing bois,

G‘aflatdan uyg‘otib ketganing bois,

Sabotli, kurashchan etganing bois

Ibodat qilurman bir umr sengа.

1973

 

Кипригинг нега нам. . .

 

Қайсидир бетайин девона

Алжираб заҳрини сочдими,

Куйманиб бирон шўр пешона

Сенга дил ҳасратин очдими,

Кипригинг нега нам,

Жонгинам?

 

Қолдингми дўстларсиз дилдираб,

Ўчдими исинган гулханинг,

Чақиндек ёки бир йилтираб,

Алдатиб кетдими севганинг,

Кипригинг нега нам,

Жонгинам?

 

Кўриб ё тўзғиган гулларни,

Ҳисларинг келдими жунбушга,

Варақлаб ё «Ўткан кунлар»ни,

Азадор бўлдингми кумушга,

Кипригинг нега нам,

Жонгинам?

 

Ё ҳазин боқдими суратдан

Босқинчи енгган юрт аскари,

Хаёлан бўлдингми беватан,

Тўлдириб тутқунлар сафларин,

Кипригинг нега нам,

Жонгинам?

 

Эмасмиз шунчаки тирик жон,

Энг олий онг мавжуд одамда

Ва бизда бор экан то виждон,

Йиғлаш-чун сабаб кўп оламда. . .

Кипригинг неганам,

Жонгинам?

1979

 

 

 

 

Kipriging nega nam. . .

 

Qaysidir

Betayin devona

Aljirab zahrini sochdimi,

Kuymanib biron sho‘r peshona

Senga dil hasratin ochdimi,

Kipriging nega nam,

Jonginam?

 

Qoldingmi do‘stlarsiz dildirab,

O‘chdimi isingan gulxaning,

Chaqindek yoki bir yiltirab,

Aldatib ketdimi sevganing,

Kipriging nega nam,

Jonginam?

 

Ko‘rib yo to‘zg‘igan gullarni,

Hislaring keldimi junbushga,

Varaqlab yo «O‘tkan kunlar»ni,

Azador bo‘ldingmi kumushga,

Kipriging nega nam,

Jonginam?

 

Yo hazin boqdimi suratdan

Bosqinchi yenggan yurt askari,

Xayolan bo‘ldingmi bevatan,

To‘ldirib tutqunlar saflarin,

Kipriging nega nam,

Jonginam?

 

Emasmiz shunchaki tirik jon,

Eng oliy ong mavjud odamda

Va bizda bor ekan to vijdon,

Yig‘lash-chun sabab ko‘p olamda. . .

Kipriging nega nam,

Jonginam?

1979

 

* * *

Шодон хушлаш, малагим,

Кўзёш тўкма бекорга.

Боғлангандир юрагим

Шу мағизранг шудгорга.

 

Сизиб кирган қонимга

Бу сўқмоқлар, тепалар.

Мен қайтаман ёнингга

Гуллаганда бедалар.

 

Қайтсам, таниб тўзғоқлар

Йўлга парқув сепгайлар.

Бинафшалар ўйноқлаб,

Оёғимни ўпгайлар.

 

Фақат ўша паллада

Сен бедодлик қилмагин.

Ёт йигит-ла панада

Дайдиб юрган бўлмагин.

1979

 

* * *

Shodon xushlash, malagim,

Ko‘zyosh to‘kma bekorga.

Bog‘langandir yuragim

Shu mag‘izrang shudgorga.

 

Sizib kirgan qonimga

Bu so‘qmoqlar, tepalar.

Men qaytaman yoningga

Gullaganda bedalar.

 

Qaytsam, tanib to‘zg‘oqlar

Yo‘lga parquv sepgaylar.

Binafshalar o‘ynoqlab,

Oyog‘imni o‘pgaylar.

 

Faqat o‘sha pallada

Sen bedodlik qilmagin.

Yot yigit-la panada

Daydib yurgan bo‘lmagin.

1979

 

 

* * *

Ором олар безавол,

Дилбарим оқ  каптардек.

Юмуқ турар кўзлари

Очилмаган хатлардек.

 

Қўнимлими, қўнимсиз,

Бор-е, қулман шу «қуш»га.

Кўз очса ҳам, барибир —

Саводим йўқ ўқишга.

1982

 

* * *

Orom olar bezavol,

Dilbarim oq kaptardek.

Yumuq turar ko‘zlari

Ochilmagan xatlardek.

 

Qo‘nimlimi, qo‘nimsiz,

Bor-e, qulman shu «qush»ga.

Ko‘z ochsa ham, baribir —

Savodim yo‘q o‘qishga.

1982

* * *

Булутсимон парқувга

Ойдек маъюс ботаман.

Ўхшаб етим оҳуга

Битта ўзим ётаман,

Раҳминг келсин, сулувжон.

 

Имо қилар юлдузлар

Нур киприги пирпираб.

Ҳароратсиз ўй-ҳислар

Юрагимда дилдирар,

Раҳминг келсин, сулувжон.

 

Қунишганча ухлайман,

Дардларимга биқиниб.

Тушларимда йиғлайман,

Сенга қулдек сиғиниб,

Раҳминг келсин, сулувжон.

 

 

Кўтараман тонгда бош

Иситмадан ловуллаб.

Кипригимда қайнар ёш,

Юрагимда —довуллар. . .

Раҳминг келсин, сулувжон.

1979

 

* * *

Bulutsimon parquvga

Oydek ma’yus botaman.

O‘xshab yetim ohuga

Bitta o‘zim yotaman,

Rahming kelsin, suluvjon.

 

Imo qilar yulduzlar

Nur kiprigi pirpirab.

Haroratsiz o‘y-hislar

Yuragimda dildirar,

Rahming kelsin, suluvjon.

 

Qunishgancha uxlayman,

Dardlarimga biqinib.

Tushlarimda yig‘layman,

Senga quldek sig‘inib,

Rahming kelsin, suluvjon.

 

Ko‘taraman tongda bosh

Isitmadan lovullab.

Kiprigimda qaynar yosh,

Yuragimda — dovullar. . .

Rahming kelsin, suluvjon.

1979

 

 

* * *

Кўнглингдан мен жавоҳир топсам,

Сен қалбимнинг зарин титмасанг;

Тунни чангдек тўзғитиб чопсам,

Остонада уйғоқ кутмасанг,

Йиғламайман.

 

Менга севинч бахш этган онинг,

Қилолмасам сенга завқ тортиқ;

Фидоман деб турганда жонинг,

Бўлолмасам жондош ва содиқ,

Йиғлагайман.

1975

 

 

* * *

Ko‘nglingdan men javohir topsam,

Sen qalbimning zarin titmasang;

Tunni changdek to‘zg‘itib chopsam,

Ostonada uyg‘oq kutmasang,

Yig‘lamayman.

 

Menga sevinch baxsh etgan oning,

Qilolmasam senga zavq tortiq;

Fidoman deb turganda joning,

Bo‘lolmasam jondosh va sodiq,

Yig‘lagayman.

1975

 

Қодирийни эслаб

 

Руҳингизга сиғинганим чоқ,

Ҳис қиламан ўзимни руҳсиз.

Дўст қалбида тириксиз,

Бироқ —

Ғаним учун оламда йўқсиз.

 

Арвоҳингиз бахтли отадек

Юртга боқсин

Бугун шод бўлиб.

Юртда минглаб Анвар, Отабек

Улғаймоқда темирзот бўлиб.

 

Сўнгач,

Яна чақнайди чақмоқ,

Фазо борки, ёғду ҳамнафас.

Омон бўлса эл, она тупроқ,

Сиз охирги Абдулла эмас.

 

 

Зотан

Мангу Замин ва Ҳаёт,

Абадийдир Нур ва Ҳақиқат.

Абадийдир Қалб ва Эътиқод,

Абадийдир Ватан ва Миллат!

1982

 

Qodiriyni  eslab

 

Ruhingizga sig‘inganim choq,

His qilaman o‘zimni ruhsiz.

Do‘st qalbida tiriksiz,

Biroq —

G‘anim uchun olamda yo‘qsiz.

 

Arvohingiz baxtli otadek

Yurtga boqsin

Bugun shod bo‘lib.

Yurtda minglab Anvar, Otabek

Ulg‘aymoqda temirzot bo‘lib.

 

So‘ngach,

Yana chaqnaydi chaqmoq,

Fazo borki, yog‘du hamnafas.

Omon bo‘lsa el, ona tuproq,

Siz oxirgi Abdulla emas.

 

Zotan

Mangu Zamin va Hayot,

Abadiydir Nur va Haqiqat.

Abadiydir Qalb va E’tiqod,

Abadiydir Vatan va Millat!

1982

 

 

Кайфият

 

Гўрдек сокин ариқнинг лаби,

Бошим узра мотамсаро тол.

Перрондаги безори каби

Ҳуштак чалиб санғийди шамол.

Кўзёшлардек тўкилар барглар,

Ҳисларимдек майсалар тўзғин.

Кўкдаги ой — қувғинди каптар,

Кулранг булут — оч қолган қузғун.

Тун сайлига шайланган чоғи

Атир сепиб олган каби қиз,

Димоғимни қитиқлар гоҳи

Шабнам-сирға таққан ғар ялпиз.

Нелар ҳақда куйлар чигиртка,

У ҳам ишқдан куйганми ёхуд?

Ўтирибман чўми-и-б сукутга,

Айтолмасдан дардим мен ношуд.

1974

 

Kayfiyat

 

Go‘rdek sokin ariqning labi,

Boshim uzra motamsaro tol.

Perrondagi bezori kabi

Hushtak chalib sang‘iydi shamol.

Ko‘zyoshlardek to‘kilar barglar,

Hislarimdek maysalar to‘zg‘in.

Ko‘kdagi oy — quvg‘indi kaptar,

Kulrang bulut — och qolgan quzg‘un.

Tun sayliga shaylangan chog‘i

Atir sepib olgan kabi qiz,

Dimog‘imni qitiqlar gohi

Shabnam-sirg‘a taqqan g‘ar yalpiz.

Nelar haqda kuylar chigirtka,

U ham ishqdan kuyganmi yoxud?

O‘tiribman cho‘mi-i-b sukutga,

Aytolmasdan dardim men noshud.

1974

* * *

Дунёда бор учта чин дўстим:

Отам,

Онам. . .

Яна аллаким.

Учинчисин айтмоқ қийин иш,

Хотиним ҳам шунчаки таниш.

1974

 

* * *

Dunyoda bor uchta chin do‘stim:

Otam,

Onam. . .

Yana allakim.

Uchinchisin aytmoq qiyin ish,

Xotinim ham shunchaki tanish.

1974

* * *

Учрашмаймиз энди заминда,

Кўришмаймиз қиёматда ҳам.

Биламан, энг аламли кунда

Эслагайсан номимни, санам.

 

Муштоқларинг камайган сайин,

Соғинарсан кутишларимни.

Итингга нон ташлаб атайин,

«Қоплонжо-о-н», деб ўтишларимни.

 

Лоқайдланиб сўрсалар ҳолинг,

Ташна кўзлар тушар ёдингга.

Унут бўлган ҳазин тимсолим

Яна маъюс келар олдингга.

 

Шан туйғунгдан бичарлар қайғу,

Лабларингда бўзаради дард.

Қайғунгдан ҳам излаб мен туйғу,

Дудоғингга қўндирмасдим гард.

 

Йироқ кетар бўлдим қаҳрингдан

Ва унутдим сени бемотам.

Учрашмаймиз энди заминда,

Кўришмаймиз қиёматда ҳам.

 1976

 

 

* * *

Uchrashmaymiz endi zaminda,

Ko‘rishmaymiz qiyomatda ham.

Bilaman, eng alamli kunda

Eslagaysan nomimni, sanam.

 

Mushtoqlaring kamaygan sayin,

Sog‘inarsan kutishlarimni.

Itingga non tashlab atayin,

«Qoplonjo-o-n», deb o‘tishlarimni.

 

Loqaydlanib so‘rsalar holing,

Tashna ko‘zlar tushar yodingga.

Unut bo‘lgan hazin timsolim

Yana ma’yus kelar oldingga.

 

Shan tuyg‘ungdan bicharlar qayg‘u,

Lablaringda bo‘zaradi dard.

Qayg‘ungdan ham izlab men tuyg‘u,

Dudog‘ingga qo‘ndirmasdim gard. . .

 

Yiroq ketar bo‘ldim qahringdan

Va unutdim seni bemotam.

Uchrashmaymiz endi zaminda,

Ko‘rishmaymiz qiyomatda ham.

1976

 

***

Менинг учун орзудир бари:

          қошларингнинг сирли имоси,

          оғушингнинг нашъу намоси,

          лабларингнинг шаҳду шаккари.

 

Менинг учун бир умр армон:

          кўзларингда ёнмаган меҳринг,

          дил истагин уқмаган зеҳнинг,

          юрагингдан сўнмаган гумон.

 

Енгиб бўлмас дарддир мен учун:

          сен сўзимдан ранжиган дафъа,

          сен ёнимда бўлмаган ҳафта,

          сен тушимда ҳазин боққан кун.

 

Менинг учун хаёлдир фақат:

          эркаланиб айтган дил розинг,

          ёлғиз менга аталган нозинг

          ва қалбингда туғилган шафқат. . .

1975

 

* * *

Mening uchun orzudir bari:

          qoshlaringning sirli imosi,

          og‘ushingning nash’u namosi,

          lablaringning shaxdu shakkari.

Mening uchun bir umr armon:

          ko‘zlaringda yonmagan mehring,

          dil istagin uqmagan zehning,

          yuragingdan so‘nmagan gumon.

Yengib bo‘lmas darddir men uchun:

          sen so‘zimdan ranjigan daf’a,

          sen yonimda bo‘lmagan hafta,

          sen tushimda hazin boqqan kun.

Mening uchun xayoldir faqat:

          erkalanib aytgan dil rozing,

          yolg‘iz menga atalgan nozing

          va qalbingda tug‘ilgan shafqat. . .

1975

 

Биз ва қиз

 

Иккимизга бўлинг диловар,

Ё куйдиринг бизни баробар.

Биздан тез-тез сўраб туринг ҳол,

Бизга камдир бир дона иқбол.

 

Иккимизни этинг бирдек ром,

Бераверинг теппа-тенг илҳом.

. . . Иккимиздан борса ишқий хат,

Қилақолинг ошнамга шафқат.

1979

 

Biz va qiz

 

Ikkimizga bo‘ling dilovar,

Yo kuydiring bizni barobar.

Bizdan tez-tez so‘rab turing hol,

Bizga kamdir bir dona iqbol.

 

Ikkimizni eting birdek rom,

Beravering teppa-teng ilhom.

. . . Ikkimizdan borsa ishqiy xat,

Qilaqoling oshnamga shafqat.

1979

 

Қайтиш

 

Сўлғин ғунча эдим мен,

Сизни кўриб очилдим.

Камалакнинг ўқидек

Бағрингизга санчилдим.

 

Келдим йўлдан толиқиб,

Қолар бўлсам тез ухлаб,

Сочларингиз уйғотсин

Юзларимни қитиқлаб.

1978

 

Qaytish

 

So‘lg‘in g‘uncha edim men,

Sizni ko‘rib ochildim.

Kamalakning o‘qidek

Bag‘ringizga sanchildim.

 

Keldim yo‘ldan toliqib,

Qolar bo‘lsam tez uxlab,

Sochlaringiz uyg‘otsin

Yuzlarimni qitiqlab.

1978

 

* * *

Яхши тушлар кўринг, маликам,

Тушингизга кирсин оҳулар.

Уйғонсангиз, ўкинчдан ҳар дам

Дилга яна томар оғулар,

Яхши тушлар кўринг, маликам.

 

Оғулардан ясаб бўлмас бол,

Беҳудадир умид, илтижо.

Балки сизни кўрсатиб увол,

Атай маъсум яратган худо,

Яхши тушлар кўринг, маликам.

 

Турибман-ку худодан пастда,

Қаршингизда букканча тизни.

Тушингизда оҳулар аста

Оғушимга бошласин сизни,

Яхши тушлар кўринг, маликам.

 

Оғушимдан боқаркансиз жим,

Чарақлайди кўкда зуҳрангиз.

Кўзларимда акс этар бир зум

Хаёлларга асир чеҳрангиз,

Яхши тушлар кўринг, маликам.

 

Чеҳрангизга суқланган оним

Айланаман бедорингизга.

Танамни тарк этолмас жоним,

Тўймас бўлсам дийдорингизга. . .

Яхши тушлар кўринг, маликам.

1979

 

* * *

Yaxshi tushlar ko‘ring, malikam,

Tushingizga kirsin ohular.

Uyg‘onsangiz, o‘kinchdan har dam

Dilga yana tomar og‘ular,

Yaxshi tushlar ko‘ring, malikam.

 

Og‘ulardan yasab bo‘lmas bol,

Behudadir umid, iltijo.

Balki sizni ko‘rsatib uvol,

Atay ma’sum yaratgan xudo,

Yaxshi tushlar ko‘ring, malikam.

 

Turibman-ku xudodan pastda,

Qarshingizda bukkancha tizni.

Tushingizda ohular asta

Og‘ushimga boshlasin sizni,

Yaxshi tushlar ko‘ring, malikam.

 

Og‘ushimdan boqarkansiz jim,

Charaqlaydi ko‘kda zuhrangiz.

Ko‘zlarimda aks etar bir zum

Xayollarga asir chehrangiz,

Yaxshi tushlar ko‘ring, malikam.

 

Chehrangizga suqlangan onim

Aylanaman bedoringizga.

Tanamni tark etolmas jonim,

To‘ymas bo‘lsam diydoringizga. . .

Yaxshi tushlar ko‘ring, malikam.

1979

 

Омадли зот

 

Тўрткўз деган кўппак бор,

Қурғур кони истеъдод.

Ундана ёр, на рўзғор,

Қорни тўйса —чарх обод.

 

Ирғишлайди шод-қувноқ,

Суяк топган маҳали.

Қассоб севган ит бўлмоқ —

Орзу қилган амали.

 

Ундан-бунга гап ташиб,

Битирмас ўз камини.

Ким биландир дўстлашиб,

Тортмас унинг ғамини.

 

Калтаклашса дафъатан,

Хафа бўлмас, сўкинмас.

Ҳайратланмас мардлардан,

Номарддан ҳам ўкинмас.

 

Эрк унга ёт бир туйғу,

Ҳаёт гўё сохта сир.

Гўё унинг фахри шу —

Бўйнидаги мис занжир. . .

 

Тўрткўз деган кўппак бор,

Қурғур кони истеъдод.

Унда на эл, на диёр,

Қорни тўйса —чарх обод.

1973

 

Omadli zot

 

To‘rtko‘z degan ko‘ppak bor,

Qurg‘ur koni iste’dod.

Unda na yor, na ro‘zg‘or,

Qorni to‘ysa — charx obod.

 

Irg‘ishlaydi shod-quvnoq,

Suyak topgan mahali.

Qassob sevgan it bo‘lmoq —

Orzu qilgan amali.

 

Undan-bunga gap tashib,

Bitirmas o‘z kamini.

Kim bilandir do‘stlashib,

Tortmas uning g‘amini.

 

Kaltaklashsa daf’atan,

Xafa bo‘lmas, so‘kinmas.

Hayratlanmas mardlardan,

Nomarddan ham o‘kinmas.

 

Erk unga yot bir tuyg‘u,

Hayot go‘yo soxta sir.

Go‘yo uning faxri shu —

Bo‘ynidagi mis zanjir. . .

 

To‘rtko‘z degan ko‘ppak bor,

Qurg‘ur koni iste’dod.

Unda na el, na diyor,

Qorni to‘ysa — charx obod.

1973

 

 

Миллатдошлик

 

Мен кимман-у, сен кимсан,

Жуда қотди бу бошим.

Нечун менга ғанимлик

Қилмоқдасан, юртдошим?

 

Сен қотирма бошингни,

Жам бўлсин ўй-хотиринг.

Ўлсам майли тиғингдан,

Бўлолмасман қотилинг.

1978

 

Millatdoshlik

 

Men kimman-u, sen kimsan,

Juda qotdi bu boshim.

Nechun menga g‘animlik

Qilmoqdasan, yurtdoshim?

 

Sen qotirma boshingni,

Jam bo‘lsin o‘y-xotiring.

O‘lsam mayli tig‘ingdan,

Bo‘lolmasman qotiling.

1978

 

Эркин  Воҳидов

Ярим минг йил нарига

Бура олса йўлини,

Навоийга соғ-омон

Топширарди Гулини.

 

Бобо битмоқ истаган

Байтни излар довотдан.

Орзу қилар ётар пайт

Уйғонмоқни Ҳиротда.

1981

 

Erkin Vohidov

Yarim ming yil nariga

Bura olsa yo‘lini,

Navoiyga sog‘-omon

Topshirardi Gulini.

 

Bobo bitmoq istagan

Baytni izlar dovotdan.

Orzu qilar yotar payt

Uyg‘onmoqni Hirotda.

1981

 

Ўспирин

 

Юрагимда қасирға, тошқин,

Бўғзим мавжли саволларга лим.

Фикрим туман,

Ҳаётнинг уфқин —

Илғолмайин қийналар зеҳним.

 

Ким айтяпти?

Кимга бу қўшиқ?

Қайси ҳисдан бошланар виждон?

Туйғуларим безовта, инжиқ,

Туйғуларнинг туби зимистон.

 

Бу косада болми ё оғу?

Уни ётга беролмам, демак.

Уни четга отишим,

Ёхуд —

Ўзим  тотиб кўришим керак.

 

Қайдан бу шавқ?

Қайдан бу нолиш?

Ким ва нега беряпти фармон?

Олдда юрмоқ балки ғирт ташвиш,

Аммо қуйруқ бўлиш ҳам армон.

 

Қийнар ўйлар,

Эзар сукутлар,

Гувлар савол бўрони такрор.

Юрагимда мурғак умидлар

Туғилади безиллоқ, ҳушёр.

1977

 

O‘spirin

 

Yuragimda qasirg‘a, toshqin,

Bo‘g‘zim mavjli savollarga lim.

Fikrim tuman,

Hayotning ufqin —

Ilg‘olmayin qiynalar zehnim.

 

Kim aytyapti?

Kimga bu qo‘shiq?

Qaysi hisdan boshlanar vijdon?

Tuyg‘ularim bezovta, injiq,

Tuyg‘ularning tubi zimiston.  

 

Bu kosada bolmi yo og‘u?

Uni yotga berolmam, demak.

Uni chetga otishim,

Yoxud —

O‘zim totib ko‘rishim kerak.

 

Qaydan bu shavq?

Qaydan bu nolish?

Kim va nega beryapti farmon?

Oldda yurmoq balki g‘irt tashvish,

Ammo quyruq bo‘lish ham armon.

 

Qiynar o‘ylar,

Ezar sukutlar,

Guvlar savol bo‘roni takror.

Yuragimda murg‘ak umidlar

Tug‘iladi bezilloq, hushyor.

1977

 

* * *

Жонимни ўт қаърига

Ташлаб қочди қув нигор.

Чорасизлик зиндони

Бунча чуқур,

Бунча тор?!

 

Қўймас ғурур кишани

Қиз сари йўл олишга.

Охир

Зўрлаб мени тун

Никоҳлади болишга.

1982

* * *

Jonimni o‘t qa’riga

Tashlab qochdi quv nigor.

Chorasizlik zindoni

Buncha chuqur,

Buncha tor?!

 

Qo‘ymas g‘urur kishani

Qiz sari yo‘l olishga.

Oxir

Zo‘rlab meni tun

Nikohladi bolishga.

1982

 

* * *

Боқсам ҳаёт кўзига,

Оч жаллодга ўхшайди.

Бир кун

Тутар бўғзимдан,

Юраккинам тўхтайди.

 

Тарк этардим ҳозироқ

Бешафқат бу дунёни. . .

Нетай,

Ётга бергим йўқ

Бағримдаги барнони.

1979

 

 * * *

Boqsam hayot ko‘ziga,

Och jallodga o‘xshaydi.

Bir kun

Tutar bo‘g‘zimdan,

Yurakkinam to‘xtaydi.

 

Tark etardim hoziroq

Beshafqat bu dunyoni. . .

Netay,

Yotga bergim yo‘q

Bag‘rimdagi barnoni.

1979

* * *

Қиз самога лол боқар,

Кўзларида интиқлик.

Юрагига хуш ёқар,

Мангу поклик, тиниқлик.

 

Қўшқанотга қиз муҳтож

Ва самога зор кўпдан.

Ерда ишқи топталгач,

Излар энди бахт кўкдан.

1974

 

* * *

Qiz samoga lol boqar,

Ko‘zlarida intiqlik.

Yuragiga xush yoqar,

Mangu poklik, tiniqlik.

 

Qo‘shqanotga qiz muhtoj

Va samoga zor ko‘pdan.

Yerda ishqi toptalgach,

Izlar endi baxt ko‘kdan.

1974

 

* * *

Бир бахшиман,

Ҳолимга тушун,

Бечораман ҳозирча паққос.

Зебу зевар юрмоғинг учун

Яратолмам улкан имтиёз.

 

Қизғанчиқ деб ўйлама, гулим,

Бу сўз мен-чун тенгдир ўлимга.

Инон,

Жуда очиқдир қўлим,

Ҳеч нарса йўқ фақат қўлимда.

1974

 

* * *

Bir baxshiman,

Holimga tushun,

Bechoraman hozircha paqqos.

Zeb-u zevar yurmog‘ing uchun

Yaratolmam ulkan imtiyoz.

 

Qizg‘anchiq deb o‘ylama, gulim,

Bu so‘z men-chun tengdir o‘limga.

Inon,

Juda ochiqdir qo‘lim,

Hech narsa yo‘q faqat qo‘limda.

1974

 

 

 

Ёввойи  мантиқ

 

Балиқчилик — бўйдоқлар иши!

Сув парисин тутволса ногоҳ,

Қила олмас қонуний никоҳ

Уйланган киши.

1973

 

Yovvoyimantiq

 

Baliqchilik — bo‘ydoqlar ishi!

Suv parisin tutvolsa nogoh,

Qila olmas qonuniy nikoh

Uylangan kishi.

1973

 

Фарғоналиклар

 

Неча хил ғанимлар сочди қаҳрини,

Йиғлашни билмади фарғоналиклар.

Гоҳи дўст тилса-да юрак-бағрини,

Дўст дилин тилмади фарғоналиклар.

 

Кўрди кўп зилзила, селни, тошқинни,

Кўрди кўп талонни, кўрди босқинни,

Кўрса-да кулбаси юзлаб ёнғинни,

Юртидан жилмади фарғоналиклар.

 

Берса ҳам жангларда мингталаб мардин,

Мағрур чиқди қоқиб этакнинг гардин,

Ўткинчи қисматнинг ўткинчи дардин

Назарга илмади фарғоналиклар.

 

Садоқат бор жойда —диёнат омон,

Сотқинлик ёмондир, хиёнат ёмон,

Ёвга эл бўлмаган каби ҳеч замон,

Ёвни эл қилмади фарғоналиклар.

 

Меҳмони отда-ю, ўзлари яёв,

Кўзлари сокин-у, қалблари асов,

Зўрларни аския қилди беаёв,

Ожиздан кулмади фарғоналиклар.

 

Ҳануз ал-Фарғоний биз билан ўйлар,

Нодира то абад ғазалин сўйлар,

Маъмуржон ҳар кеча «Ёлғиз»ин куйлар,

Гўрда ҳам ўлмади фарғоналиклар.

 

Тун чўкса ёр эрур қасоскор сабр,

Порлоқ тонг сари йўл азал сержабр,

Ҳаёт деб курашди, дунёга ахир —

Бекорга келмади фарғоналиклар.

1982

 

Farg‘onaliklar

Necha xil g‘animlar sochdi qahrini,

Yig‘lashni bilmadi farg‘onaliklar.

Gohi do‘st tilsa-da yurak-bag‘rini,

Do‘st dilin tilmadi farg‘onaliklar.

 

Ko‘rdi ko‘p zilzila, selni, toshqinni,

Ko‘rdi ko‘p talonni, ko‘rdi bosqinni,

Ko‘rsa-da kulbasi yuzlab yong‘inni,

Yurtidan jilmadi farg‘onaliklar.

 

Bersa ham janglarda mingtalab mardin,

Mag‘rur chiqdi qoqib etakning gardin,

O‘tkinchi qismatning o‘tkinchi dardin

Nazarga ilmadi farg‘onaliklar.

 

Sadoqat bor joyda — diyonat omon,

Sotqinlik yomondir, xiyonat yomon,

Yovga el bo‘lmagan kabi hech zamon,

Yovni el qilmadi farg‘onaliklar.

 

Mehmoni otda-yu, o‘zlari yayov,

Ko‘zlari sokin-u, qalblari asov,

Zo‘rlarni askiya qildi beayov,

Ojizdan kulmadi farg‘onaliklar.

 

Hanuz al-Farg‘oniy biz bilan o‘ylar,

Nodira to abad g‘azalin so‘ylar,

Ma’murjon har kecha «Yolg‘iz»in kuylar,

Go‘rda ham o‘lmadi farg‘onaliklar.

 

Tun cho‘ksa yor erur qasoskor sabr,

Porloq tong sari yo‘l azal serjabr,

Hayot deb kurashdi, dunyoga axir —

Bekorga kelmadi farg‘onaliklar.

1982

 

* * *

Дам тешиб елкасин, дам қўлин ямлаб,

Гоҳ юзин тимдалаб, қулоғин тирнаб,

Бой бериб не-неча аниқ имконни,

Қўй, бунча қийнама шўрлик нишонни.

 

Яхшиси, ҳў сузук барнодан, мерган,

Юракка бехато уришни ўрган.

1971

 

* * *

Dam teshib yelkasin, dam qo‘lin yamlab,

Goh yuzin timdalab, qulog‘in tirnab,

Boy berib ne-necha aniq imkonni,

Qo‘y, buncha qiynama sho‘rlik nishonni.

 

Yaxshisi, ho‘ suzuk barnodan, mergan,

Yurakka bexato urishni o‘rgan.

1971

 

* * *

Хуш кўраман азалдан

Тўп пахтада ётишни.

Ўқиб қизиқ ғазалдан,

Қизларга гап сотишни.

 

Эски дардим бошланар

Кўрсам биби Тўхтани.

Топиб бўлмас, ошналар,

Ундан момиқ «пахта»ни.

1979

 

* * *

Xush ko‘raman azaldan

To‘p paxtada yotishni.

O‘qib qiziq g‘azaldan,

Qizlarga gap sotishni.

 

Eski dardim boshlanar

Ko‘rsam bibi to‘xtani.

Topib bo‘lmas, oshnalar,

Undan momiq «paxta»ni.

1979

 

* * *

Ўзинг бут қил,

О, тангрим,

Эркакларнинг камини.

Эркакларга қўйиб бер

Хотинларнинг ғамини.

1973

 

* * *

O‘zing but qil,

O, tangrim,

Erkaklarning kamini.

Erkaklarga qo‘yib ber

Xotinlarning g‘amini.

1973

 

* * *

Шамсиядек шийпонда

Суҳбат қурар эркаклар.

Аёллар бир томонда,

Келин — бола йўргаклар.

 

Қодир бобо йўргакка

Боқар хомуш ўйланиб.

Чалингандек безгакка,

Титрар соқол-мўйлаби.

 

Ёшлар кулиб қарашар:

«Кўп суқланманг Чаманга!»

. . . Чол шўрликни ўрашар

Эрта-индин кафанга.

1978

 

* * *

Shamsiyadek shiyponda

Suhbat qurar erkaklar.

Ayollar bir tomonda,

Kelin — bola yo‘rgaklar.

 

Qodir bobo yo‘rgakka

Boqar xomush o‘ylanib.

Chalingandek bezgakka,

Titrar soqol-mo‘ylabi.

 

Yoshlar kulib qarashar:

«Ko‘p suqlanmang Chamanga!»

. . . Chol sho‘rlikni o‘rashar

Erta-indin kafanga.

1978

 

* * *

Пўртана деб ошиқ қалбини,

Буюкларни ўхшатдим тоққа.

Лола дедим ёрнинг лабини

Ва менгзатдим ойни ўчоққа.

 

Икки сўз бор — йўқдир таққоси,

Қиёс йўқдир ноёб маъданга:

Онагинам — онанинг ўзи,

Ватангинам ўхшар Ватанга!

1973

 

* * *

Po‘rtana deb oshiq qalbini,

Buyuklarni o‘xshatdim toqqa.

Lola dedim yorning labini

Va mengzatdim oyni o‘choqqa.

 

Ikki so‘z bor — yo‘qdir taqqosi,

Qiyos yo‘qdir noyob ma’danga:

Onaginam — onaning o‘zi,

Vatanginam o‘xshar Vatanga!

1973

 

 

Касал бола

 

Ойижоним, йиғламанг,

Ҳали ёшман, ўлмайман.

Аста туриб олсам бас,

Бошқа касал бўлмайман,

Ойижоним, йиғламанг.

 

Қилмадинг деб нонушта

Хафа бўлманг унчалик.

Бу кеч едим тушимда

Сутдек о-оппоқ кулчани,

Ойижоним, йиғламанг.  

 

Дориларни ичволдим,

Бўлдим яна «зўр полвон».

Биласиз-ку, аввал ҳам —

Алдамасдим ҳеч қачон,

Ойижоним, йиғламанг.

 

Тузалволсам, шаҳарга —

Борар эдик сиз билан. . .

Балки дадам кепқолар

Ярашгани биз билан. . .

Ойижоним. . . Йиғламанг. . .

 

Йў, йў. . . Қўрқманг, ўлмайман,

Кўп дейсиз-ку ҳавасим. . .

Их-х! Тугмамни ечворинг. . .

Қисиляпти нафасим. . .

Ой-й. . . Жони-и-м. . .

1976

 

 

 

Kasal  bola

 

Oyijonim, yig‘lamang,

Hali yoshman, o‘lmayman.

Asta turib olsam bas,

Boshqa kasal bo‘lmayman,

Oyijonim, yig‘lamang.

 

Qilmading deb nonushta

Xafa bo‘lmang unchalik.

Bu kech yedim tushimda

Sutdek o-oppoq kulchani,

Oyijonim, yig‘lamang.

 

Dorilarni ichvoldim,

Bo‘ldim yana «zo‘r polvon».

Bilasiz-ku, avval ham —

Aldamasdim hech qachon,

Oyijonim, yig‘lamang.

 

Tuzalvolsam, shaharga —

Borar edik siz bilan. . .

Balki dadam kepqolar

Yarashgani biz bilan. . .

Oyijonim. . . Yig‘lamang. . .

 

Yo‘, yo‘. . . Qo‘rqmang, o‘lmayman,

Ko‘p deysiz-ku havasim. . .

Ix-x! Tugmamni yechvoring. . .

Qisilyapti nafasim. . .

Oy-y. . . Joni-i-m. . .

1976

 

* * *

Сигаретинг сўнггиси бўлса,

Икки тортим қолдир, оғайни.

Қандай яхши

Кўкда ой тўлса,

Сайру суҳбат пайтидир айни.

 

Шодон эсанг, яширма ҳаргиз,

Кулишайлик,

Суҳбатни безат.

Ғаминг бўлса тортмагин ёлғиз,

Икки тортим менга ҳам узат.

1973

 

* * *

Sigareting so‘nggisi bo‘lsa,

Ikki tortim qoldir, og‘ayni.

Qanday yaxshi

Ko‘kda oy to‘lsa,

Sayr-u suhbat paytidir ayni.

 

Shodon esang, yashirma hargiz,

Kulishaylik,

Suhbatni bezat.

G‘aming bo‘lsa tortmagin yolg‘iz,

Ikki tortim menga ham uzat.

1973

 

Машраб дор остида

 

Мард ва ночор дўстларим,

Қаҳ-қаҳ уринг. . .

Ўляпман.

Мотамсаро турманг жим,

Қаранг, мен ҳам куляпман.

 

Қаҳ-қаҳ уриб,

Зил дарддан —

Соқит этинг қалбимни.

Кўриб қолай бир марта

Яйраб кулган халқимни

1975

 

Mashrab dor ostida

 

Mard va nochor do‘stlarim,

Qah-qah uring. . .

O‘lyapman.

Motamsaro turmang jim,

Qarang, men ham kulyapman.

 

Qah-qah urib,

Zil darddan —

Soqit eting qalbimni.

Ko‘rib qolay bir marta

Yayrab kulgan xalqimni.

1975

 

 

* * *

Сизларга

гул тутаман,

сув узатаман,

нонимни бераман.

Кулбамда

ортиқча жой ҳам бор.

 

Фақат

танкларда келманг!

1978

* * *

Sizlarga

gul tutaman,

suv uzataman,

nonimni beraman.

Kulbamda

ortiqcha joy ham bor.

 

Faqat

tanklarda kelmang!

1978

 

* * *

Жуда табаррук эди

бу коса.

Балки

Бобур ундан бол ялагандир,

балки

Ҳайём ундан май симиргандир. . .

 

Сув ичаётиб синдирибсан-а,

ландавур!

1980

* * *

Juda tabarruk edi

bu kosa.

Balki

Bobur undan bol yalagandir,

balki

Hayyom undan may simirgandir. . .

 

Suv ichayotib sindiribsan-a,

landavur!

1980

 

* * *

Атoм кеча қонга чўктирди Хиросимани,

бугун даҳшатга солмоқда одамни,

эртага култепа қилиши мумкин оламни.

Нега энди ҳаммангиз

шўрли Эйнштейнга хўмраясиз?

 

Янглишмасам,

керосинни иқтисод қилмоқчи эди у. . .

1980

 

* * *

Аtom kecha qonga cho‘ktirdi Xirosimani,

bugun dahshatga solmoqda odamni,

ertaga kultepa qilishi mumkin olamni.

Nega endi hammangiz

sho‘rli Eynshteynga xo‘mrayasiz?

 

Yanglishmasam,

kerosinni iqtisod qilmoqchi edi u. . .

1980

 

* * *

Бўлиқ буғдой —дарпарда,

Ой мўри-ю, осмон том.

Ошиқлар шу «ҳужра»да

Шивирлашар вақти шом.

 

Йигит телба ҳисоби,

Юз тутар қиз бўсага. . .

Тегсин бунинг савоби

Буғдой эккан Мўсага.

1978

 

* * *

Bo‘liq bug‘doy — darparda,

Oy mo‘ri-yu, osmon tom.

Oshiqlar shu «hujra»da

Shivirlashar vaqti shom.

 

Yigit telba hisobi,

Yuz tutar qiz bo‘saga. . .

Tegsin buning savobi

Bug‘doy ekkan Mo‘saga.

1978

 

Тонгги айрилиқ олдидан

 

Ухлаяпсан.

Мен ҳамон уйғоқ.

Илҳом куйлар ёйиб қулочин.

Оппоқ ёстиқ устида сочинг

Ҳуснинг томон қоп-қора сўқмоқ.

 

Ухлаяпсан.

Ярим тун авжи.

Юмуқ кўзлар — қуёшчам қулфи.

Жилғаланиб қуйилган зулфинг —

Ўримида фарёдим мавжи.

 

Ухлаяпсан.

Тўлди бу дафтар –

Дунёнинг бор нолаларига.

Ўхшар сочинг толаларига

Мисраларга чирмашган дардлар...

1974

 

Tonggi ayriliq oldidan

 

Uxlayapsan.

Men hamon uyg‘oq.

Ilhom kuylar yoyib qulochin.

Oppoq yostiq ustida soching

Husning tomon qop-qora so‘qmoq.

 

Uxlayapsan.

Yarim tun avji.

Yumuq ko‘zlar — quyoshcham qulfi.

Jilg‘alanib quyilgan zulfing —

O‘rimida faryodim mavji.

 

Uxlayapsan.

To‘ldi bu daftar —

Dunyoning bor nolalariga.

O‘xshar soching tolalariga

Misralarga chirmashgan dardlar. . .

1974

 

Сўққабош

 

Кечирасиз,

Кирсам мумкинми?

Чой ичмайман, безовта бўлманг. . .

Фартуғимни ечмабман, кулманг. . .

Билмоқчийдим —шанба. . .  бугунми?

 

Ахир, қўшни бўлгандан кейин,

Тушар экан баъзан ишимиз.

Сизга осон. . .  аёл кишисиз. . .

Бизлар — эркак. . .

Бизга сал қийин.

 

Яхшиямки турамиз ёндош,

Бир каллада кам бўлар маъни.

Ҳатто оддий жума-шанбани —

Фарқлолмайсан. . .

Яшаб. . .  сўққабош. . .

 

Уф-ф, ёлғизлик тегаркан жонга. . .

Ачинаман гоҳи сизга ҳам. . .

Уйда гўё доим недир кам,

Чиқиб кетгинг келар. . .

Айвонга.

 

. . .Нега кирдим? Совун учунми?

Менимча. . .  Сал таъбингиз хира. . .

Кўнглингизни очмайсиз сира. . .

Кечирасиз. . .

Кирсам мумкинми?

1975

 

So‘qqabosh

 

Kechirasiz,

Kirsam mumkinmi?

Choy ichmayman, bezovta bo‘lmang. . .

Fartug‘imni yechmabman, kulman. . .

Bilmoqchiydim — shanba. . .  bugunmi?

 

Axir, qo‘shni bo‘lgandan keyin,

Tushar ekan ba’zan ishimiz.

Sizga oson. . .  ayol kishisiz. . .

Bizlar — erkak. . .

Bizga sal qiyin.

 

Yaxshiyamki turamiz yondosh,

Bir kallada kam bo‘lar ma’ni.

Hatto oddiy juma-shanbani —

Farqlolmaysan…

Yashab. . .  so‘qqabosh. . .

 

Uf-f, yolg‘izlik tegarkan jonga. . .

Achinaman gohi sizga ham. . .

Uyda go‘yo doim nedir kam,

Chiqib ketging kelar. . .

Ayvonga.

 

. . .Nega kirdim? Sovun uchunmi?

Menimcha. . .  sal ta’bingiz xira. . .

Ko‘nglingizni ochmaysiz sira. . .

Kechirasiz. . .

Kirsam mumkinmi?

1975

 

 

 

* * *

Сизсиз ёлғиз дарддошим,

Сирни гуллаб қўймайсиз.

Баландпарвоз сўз айтсам,

Девонага йўймайсиз.

 

Сизсиз ёлғиз ҳамдардим,

Бордир, афсус, эрингиз.

Садағага ўхшайди

Шафқатингиз, меҳрингиз.

1978

* * *

Sizsiz yolg‘iz darddoshim,

Sirni gullab qo‘ymaysiz.

Balandparvoz so‘z aytsam,

Devonaga yo‘ymaysiz.

 

Sizsiz yolg‘iz hamdardim,

Bordir, afsus, eringiz.

Sadag‘aga o‘xshaydi

Shafqatingiz, mehringiz.

1978

 

* * *

Хатда таъна қилибсиз, жонон,

Йўлда йиғлаб кетганингизни.

Сиз қайгадир етганингизни

Эшитдим-у,

Тин олдим шодон.

 

Ахир, дардни йўйиб ҳазилга,

Мен саргардон юрибман ҳануз.

Йўлим —зулмат,

Орзуйим — фонус,

Етганим йўқ бирон манзилга.

1979

* * *

Xatda ta’na qilibsiz, jonon,

Yo‘lda yig‘lab ketganingizni.

Siz qaygadir yetganingizni

Eshitdim-u,

Tin oldim shodon.

 

Axir, dardni yo‘yib hazilga,

Men sargardon yuribman hanuz.

Yo‘lim — zulmat,

Orzuyim — fonus,

Yetganim yo‘q biron manzilga.

1979

 

* * *

Ширин тушлар кўряпсиз

Оғушимга бурканиб.

Боқар рашкчи атиргул —

Деразадан,

Ўртаниб.

 

Атиргулни ҳидладим

Тўзғитмасдан,

Узмасдан;

Худди сизни ўпгандек

Уйқунгизни бузмасдан.

1981

 

* * *

Shirin tushlar ko‘ryapsiz

Og‘ushimga burkanib.

Boqar rashkchi atirgul —

Derazadan,

O‘rtanib.

 

Atirgulni hidladim

To‘zg‘itmasdan,

Uzmasdan;

Xuddi sizni o‘pgandek

Uyqungizni buzmasdan.

1981

 

* * *

Бу дунёдан ўтганлар бир-бир

Неча анқов, неча муғaмбир,

Виждонли ва виждонсотар ҳам,

Авлиё ва шайтонпадар ҳам.

 

Ўтган мендан дидли мижозлар

Ва Сиздан ҳам сулув таннозлар.

1978

 

* * *

Bu dunyodan o‘tganlar bir-bir

Necha anqov, necha mug‘ambir,

Vijdonli va vijdonsotar ham,

Avliyo va shaytonpadar ham.

 

O‘tgan mendan didli mijozlar

Va Sizdan ham suluv tannozlar.

1978

 

* * *

Чамаси,

Бир кокилим —

Узилар деб қўрқасиз.

Йўқса, мени у «дор»га

Тортардингиз шубҳасиз.

 

Ваҳоланки,

Инсоф-ла —

Ўйлаб кўрсак, жонона,

Кокилингиз қирқтадир,

Жоним эса ягона.

1979

 

* * *

Chamasi,

Bir kokilim —

Uzilar deb qo‘rqasiz.

Yo‘qsa, meni u «dor»ga

Tortardingiz shubhasiz.

 

Vaholanki,

Insof-la —

O‘ylab ko‘rsak, jonona,

Kokilingiz qirqtadir,

Jonim esa yagona.

1979

 

Яроғ

 

Дўст сўраса берар ҳатто жонини,

Пичоғини совға қилмас ўзбеклар.

Инъом этса ҳамки хони-монини,

Пичоғини совға қилмас ўзбеклар.

 

Қанча уруш кўрди, билмас саноғин,

Кесди қанча босқинчининг оёғин,

Қилич синса, ишга солди пичоғин,

Пичоғини совға қилмас ўзбеклар.

 

Мусофирдек юрди гоҳ ўз элида,

Арзин айтди гоҳ ўзгалар тилида,

Лек пичоғи қолаверди белида,

Пичоғини совға қилмас ўзбеклар.

 

Токи ёри учун жасур эр экан,

Токи ғаним учун хавфли шер экан,

Токи юртин онам қабри дер экан,

Пичоғини совға қилмас ўзбеклар.

1981

 

Yarog‘

 

Do‘st so‘rasa berar hatto jonini,

Pichog‘ini sovg‘a qilmas o‘zbeklar.

In’om etsa hamki xoni-monini,

Pichog‘ini sovg‘a qilmas o‘zbeklar.

 

Qancha urush ko‘rdi, bilmas sanog‘in,

Kesdi qancha bosqinchining oyog‘in,

Qilich sinsa, ishga soldi pichog‘in,

Pichog‘ini sovg‘a qilmas o‘zbeklar.

 

Musofirdek yurdi goh o‘z elida,

Arzin aytdi goh o‘zgalar tilida,

Lek pichog‘i qolaverdi belida,

Pichog‘ini sovg‘a qilmas o‘zbeklar.

 

Toki yori uchun jasur er ekan,

Toki g‘anim uchun xavfli sher ekan,

Toki yurtin onam qabri der ekan,

Pichog‘ini sovg‘a qilmas o‘zbeklar.

1981

 

* * *

Ўтбосар беш ўғлоним

Беш умиддир қалбимда.

Кўкка учса бир жоним,

Бешта жоним — халқимга.

 

Кўкка учган бир жонда

Шод кетарми имоним?

Тоймаса бас имондан

Узилмаган беш жоним.

1981

 

* * *

O‘tbosar besh o‘g‘lonim

Besh umiddir qalbimda.

Ko‘kka uchsa bir jonim,

Beshta jonim — xalqimga.

 

Ko‘kka uchgan bir jonda

Shod ketarmi imonim?

Toymasa bas imondan

Uzilmagan besh jonim.

1981

 

Қари турна

 

Ётар хасга бурканиб,

Орзуланиб ўй сурар.

Ажабмаски, бир қониб —

Бу кеч яхши туш кўрар.

 

Аммо кўзин юмган он,

Босар уни бир даҳшат:

Кўкрагига сачрар қон,

Этларидан тўзғир пат.

 

Қотиб ухлар кўк-замин,

У — уйғоқ, дил тирналар.

Алдаганди ўз қавмин,

Кечиргайми турналар?

 

Галадошлар ҳар сафар

Боқса унга тунд, бефарқ,

Юрагига зил ханжар

Бўла бошлар аста ғарқ. . .

 

Яхши тушдан умидвор,

Яна ҳорғин мудрайди.

. . . Тушида ёш қасоскор

Уни четга судрайди.

1978

 

 

Qari turna

 

Yotar xasga burkanib,

Orzulanib o‘y surar.

Ajabmaski, bir qonib —

Bu kech yaxshi tush ko‘rar.

 

Ammo ko‘zin yumgan on,

Bosar uni bir dahshat:

Ko‘kragiga sachrar qon,

Etlaridan to‘zg‘ir pat.

 

Qotib uxlar ko‘k-zamin,

U — uyg‘oq, dil tirnalar.

Aldagandi o‘z qavmin,

Kechirgaymi turnalar?

 

Galadoshlar har safar

Boqsa unga tund, befarq,

Yuragiga zil xanjar

Bo‘la boshlar asta g‘arq. . .

 

Yaxshi tushdan umidvor,

Yana horg‘in mudraydi.

. . . Tushida yosh qasoskor

Uni chetga sudraydi.

1978

 

* * *

Дуо қилманг, майли, ҳаққимга,

Умидворман, гарчи, жаннатдан.

Омад тиланг ғариб халқимга,

Боқий турсин мен севган Ватан.

1978

 

* * *

Duo qilmang, mayli, haqqimga,

Umidvorman, garchi, jannatdan.

Omad tilang g‘arib xalqimga,

Boqiy tursin men sevgan Vatan.

1978

 

Тазарру

 

Қурибман хирс бағрига уя,

Ўйлаб кўрсам, аҳволим ёмон.

Биздан оз-моз покроқсан дея,

Овунтирар шайтонлар ҳамон.

 

Виждон судин эшиги очиқ,

Бугун ўзни танитай расман:

Менинг олий унвоним — «ошиқ»,

Лек мансабим — бор-йўғи «жазман».

1975

 

Tazarru

 

Quribman xirs bag‘riga uya,

O‘ylab ko‘rsam, ahvolim yomon.

Bizdan oz-moz pokroqsan deya,

Ovuntirar shaytonlar hamon.

 

Vijdon sudin eshigi ochiq,

Bugun o‘zni tanitay rasman:

Mening oliy unvonim — «oshiq»,

Lek mansabim — bor-yo‘g‘i «jazman».

1975

 

 

Кибр

 

Қуёш бўлиб ишқ шаҳрин ёқдим,

Юлдуз бўлиб кўзингга боқдим,

Кулбанг узра соқчи ой бўлдим,

Булут эдим, ёмғирсой бўлдим. . .

 

Сал кечикиб тушдим мен ерга,

Сен шошиброқ тегибсан эрга.

1973

 

Kibr

 

Quyosh bo‘lib ishq shahrin yoqdim,

Yulduz bo‘lib ko‘zingga boqdim,

Kulbang uzra soqchi oy bo‘ldim,

Bulut edim, yomg‘irsoy bo‘ldim. . .

 

Sal kechikib tushdim men yerga,

Sen shoshibroq tegibsan erga.

1973

 

* * *

Бермоқчисиз кўнглимга оро. . .

Хўш, кейин-чи?

Айтинг барини.

Жунун ҳислар тўфони аро

Кўрмаяпман Сиздан нарини.

1977

 

* * *

Bermoqchisiz ko‘nglimga oro. . .

Xo‘sh, keyin-chi?

Ayting barini.

Junun hislar to‘foni aro

Ko‘rmayapman Sizdan narini.

1977

 

 

 

 

 

* * *

Бу итларни,

Бегойим,

Ғажийдиган шаштим бор.

Олапарга ўчкорман,

Қоплондаям қасдим бор.

 

Рашким келар

Гоҳ улар —

Қўлингизни ялашса. . .

Наҳот энди Сизни мен

Итлар билан талашсам?!

1982

 

* * *

Bu itlarni,

Begoyim,

G‘ajiydigan shashtim bor.

Olaparga o‘chkorman,

Qoplondayam qasdim bor.

 

Rashkim kelar

Goh ular —

Qo‘lingizni yalashsa. . .

Nahot endi Sizni men

Itlar bilan talashsam?!

1982

 

* * *

Менинг ёрим бўлсангиз,

Аразлатиб қўймасдим.

Ҳатто қариб сўлсангиз,

Бошқа гулни суймасдим.

 

Эсим оғиб мaбодо

Кетиб қолсам аразлаб,

Бўлардингиз Сиз жудо

Бор-йўғи бир мараздан.

1976

 

 

 

* * *

Mening yorim bo‘lsangiz,

Arazlatib qo‘ymasdim.

Hatto qarib so‘lsangiz,

Boshqa gulni suymasdim.

 

Esim og‘ib mabodo

Ketib qolsam arazlab,

Bo‘lardingiz Siz judo

Bor-yo‘g‘i bir marazdan.

1976

 

Севгилимнинг ойисига

 

Боқар бўлса у гулгун,

Қалбим урар шўх ханда.

Қизингизни ўшанда

Ўпиб қўйинг мен учун.

 

Қиё боқмай уззукун

Аҳволимни қилса танг,

Аямасдан саваланг

Қизингизни мен учун.

1975

 

Sevgilimning oyisiga

 

Boqar bo‘lsa u gulgun,

Qalbim urar sho‘x xanda.

Qizingizni o‘shanda

O‘pib qo‘ying men uchun.

 

Qiyo boqmay uzzukun

Ahvolimni qilsa tang,

Ayamasdan savalang

Qizingizni men uchun.

1975

* * *

Шивирлашар чечаклар

Ортингиздан бўйланиб.

Нима қилиб юрибсиз

Шомда ёлғиз ўйланиб?

 

Нигоҳингиз тонг мисол

Осудадир, парижон.

Сочларингиз тўзғин-у,

Хаёлингиз паришон.

 

Нафармони булутга

Тикиляпсиз жа илҳақ.

Сизга кимни эслатди

Юрак-бағри қон шафақ?

 

Ўша йигит йўлига

Наҳот ташна кўзингиз?

Ахир уни шу йўлдан

Қувгандингиз ўзингиз.

1978

 

* * *

Shivirlashar chechaklar

Ortingizdan bo‘ylanib.

Nima qilib yuribsiz

Shomda yolg‘iz o‘ylanib?

 

Nigohingiz tong misol

Osudadir, parijon.

Sochlaringiz to‘zg‘in-u,

Xayolingiz parishon.

 

Nafarmoni bulutga

Tikilyapsiz ja ilhaq.

Sizga kimni eslatdi

Yurak-bag‘ri qon shafaq?

 

O‘sha yigit yo‘liga

Nahot tashna ko‘zingiz?

Axir uni shu yo‘ldan

Quvgandingiz o‘zingiz.

1978

 

 

 

 

Қирғиз дўстимга

 

Туғилганмиз бир уйда,

Битта ота-онадан.

Жой ажратди ёв бизга

Бошқа-бошқа хонадан.

 

Бошқа-бошқа даладан

Йиғиб олсак ҳамки дон,

Қолаверди ўртада

Тегирмон ва дастурхон.

 

Эсла, дўстим,

Қай кузда

Мўл бўлмаган донимиз?

Афсус гоҳи тандирдан

Талон бўлди нонимиз.

 

Қонхўр, ёвуз тўдалар

Бизни бирга талашди.

Бизни бирга эзишди,

Бизни бирга алдашди.

 

Бирга кездик

Қул бўлиб,

Босқинчилар юртида.

Ёнди нодир асарлар

Босқинчилар ўтида.

 

Бироқ ўтда куймайди

Неки бўлса муқаддас.

Яшайверди қалбларда

Гўрўғлибек ва Манас.

 

Достонларни асрашга

Қодир экан дилимиз,

Яшинга ҳам дош берар

Бизнинг

Она тилимиз.

 

Тили ўзга ғанимлар

Уйимизни титишди.

Фақат Ватан ишқини

Ўғирлолмай кетишди.

 

Қўй, сен эски кин билан

Тўрт томонга бўйлама.

Карвонларга ортилган

Сандиқларни ўйлама.

 

Бизга насиб қилмади

Биз тўлатган сандиқлар.

Қолди дардманд юраг-у,

Кўкракдаги чандиқлар.

 

Азоб берса чандиқлар,

Инграгаймиз биз ҳамон.

Минг шукурки,

Ўртада

Омон қолди тегирмон.

 

Омон қолди мағрур бош,

Танда —чайир жонимиз.

Айнимаса бас, дўстим,

Келажакда қонимиз. . .

1978

 

Qirg‘iz  do‘stimga

Tug‘ilganmiz bir uyda,

Bitta ota-onadan.

Joy ajratdi yov bizga

Boshqa-boshqa xonadan.

 

Boshqa-boshqa daladan

Yig‘ib olsak hamki don,

Qolaverdi o‘rtada

Tegirmon va dasturxon.

 

Esla, do‘stim,

Qay kuzda

Mo‘l bo‘lmagan donimiz?

Afsus gohi tandirdan

Talon bo‘ldi nonimiz.

 

Qonxo‘r, yovuz to‘dalar

Bizni birga talashdi.

Bizni birga ezishdi,

Bizni birga aldashdi.

 

Birga kezdik

Qul bo‘lib,

Bosqinchilar yurtida.

Yondi nodir asarlar

Bosqinchilar o‘tida.

 

Biroq o‘tda kuymaydi

Neki bo‘lsa muqaddas.

Yashayverdi qalblarda

Go‘ro‘g‘libek va Manas.

 

Dostonlarni asrashga

Qodir ekan dilimiz,

Yashinga ham dosh berar

Bizning

Ona tilimiz.

 

Tili o‘zga g‘animlar

Uyimizni titishdi.

Faqat Vatan ishqini

O‘g‘irlolmay ketishdi.

 

Qo‘y, sen eski kin bilan

To‘rt tomonga bo‘ylama.

Karvonlarga ortilgan

Sandiqlarni o‘ylama.

 

Bizga nasib qilmadi

Biz to‘latgan sandiqlar.

Qoldi dardmand yurag-u,

Ko‘krakdagi chandiqlar.

 

Azob bersa chandiqlar,

Ingragaymiz biz hamon.

Ming shukurki,

O‘rtada

Omon qoldi tegirmon.

 

Omon qoldi mag‘rur bosh,

Tanda — chayir jonimiz.

Aynimasa bas, do‘stim,

Kelajakda qonimiz. . .

1978

 

* * *

«Хайр» дединг,

демак қайтишинг мумкин.

Кейин яна ўша гаплар:

алдоқчи янгиликлар,

бачкана орзулар,

тутруқсиз хотиралар. . .

 

Кел, ҳар эҳтимолга қарши

видолашайлик.

1978

 

* * *

«Xayr» deding,

demak qaytishing mumkin.

Keyin yana o‘sha gaplar:

aldoqchi yangiliklar,

bachkana orzular,

tutruqsiz xotiralar. . .

 

Kel, har ehtimolga qarshi

vidolashaylik.

1978

 

* * *

Эландим,

йиғладим ётиб пойингда.

Нон ўпиб

онт ичдим,

ваъдалар бердим. . .

 

Алданмадинг.

1980

 

 

* * *

Elandim,

yig‘ladim yotib poyingda.

Non o‘pib

ont ichdim,

va’dalar berdim. . .

 

Aldanmading.

1980

 

* * *

Кўзингни юм,

қулоқни беркит,

ақлингни тўмтоқла,

тилни калта қил. . .

 

Энди яшайвер!

1980

 

* * *

Ko‘zingni yum,

quloqni berkit,

aqlingni to‘mtoqla,

tilni kalta qil. . .

 

Endi yashayver!

1980

 

Ғазал шаклидаги шеърлар

 

Боқмади булбулга гул, билмаски сўлгай эртага,

Ёр, бу кун мангу дема, албатта келгай «эртага».

 

Не ажаб осуда кўнглим бўлса хун кўргач сени,

Гар бугун дардсиз қамиш, йиғлар бўлиб най эртага.

 

Чирпирай тегрангда доим, доимо ёнимда бўл,

Балки бу сайроқ онин топмайди тўрғай эртага.

 

Лабларинг биллур қадаҳдир, унда лим қирмиз шароб,

Тут менга зор айламай, йўқса тўкилгай эртага.

 

Тунлари юлдуз бўлиб имлайди имлоқ кўзларинг,

Қўрқаман, кутсам бу кеч, тургайми сўнмай эртага.

 

Куйлади мадҳингни шоир, бир умр куйлар яна,

Бевафо мақтаб бугун, ҳолингга кулгай эртага.

1972

 

G‘azal shaklidagi she’rlar

 

Boqmadi bulbulga gul, bilmaski so‘lgay ertaga,

Yor, bu kun mangu dema, albatta kelgay «ertaga».

 

Ne ajab osuda ko‘nglim bo‘lsa xun ko‘rgach seni,

Gar bugun dardsiz qamish, yig‘lar bo‘lib nay ertaga.

 

Chirpiray tegrangda doim, doimo yonimda bo‘l,

Balki bu sayroq onin topmaydi to‘rg‘ay ertaga.

 

Lablaring billur qadahdir, unda lim qirmiz sharob,

Tut menga zor aylamay, yo‘qsa to‘kilgay ertaga.

 

Tunlari yulduz bo‘lib imlaydi imloq ko‘zlaring,

Qo‘rqaman, kutsam bu kech, turgaymi so‘nmay ertaga.

 

Kuyladi madhingni shoir, bir umr kuylar yana,

Bevafo maqtab bugun, holingga kulgay ertaga.

1972

 

 

* * *

Шодлигим учди қўлдан, ғамгин эрурман токай,

Замин узра бахтим излаб чарх урурман токай?

 

О фалак, раҳм айлабон кўнглимни боғ этсанг нетар,

Барқ урган олам ичра сўлғин турурман токай?

 

Тунд дилим ширинсухан дилбардан топмай нишон,

Ширин орзулар бирла суҳбат қурурман токай?

 

Эй, бахтим юлдузлари, порланг зуҳродан ёрқин,

Икки кўзим осмонда  шафқат сўрурман токай?

 

Ким берур завқимни қайтиб, билмадим қайдин бу ғам,

Бошга тушганни, тақдир, сендан кўрурман токай?

 

Ҳимматингдан ноумид бир Мажнунингман, ё оллоҳ,

Лайлидан жаннат тилаб телба юрурман токай?

1968

 

* * *

Shodligim uchdi qo‘ldan, g‘amgin erurman tokay,

Zamin uzra baxtim izlab charx ururman tokay?

 

O falak, rahm aylabon ko‘nglimni bog‘ etsang netar,

Barq urgan olam ichra so‘lg‘in tururman tokay?

 

Tund dilim shirinsuxan dilbardan topmay nishon,

Shirin orzular birla suhbat qururman tokay?

 

Ey, baxtim yulduzlari, porlang zuhrodan yorqin,

Ikki ko‘zim osmonda shafqat so‘rurman tokay?

 

Kim berur zavqimni qaytib, bilmadim qaydin bu g‘am,

Boshga tushganni, taqdir, sendan ko‘rurman tokay?

 

Himmatingdan noumid bir Majnuningman, yo olloh,

Laylidan jannat tilab telba yururman tokay?

1968

 

* * *

Шайтон деди

Баҳслашиб бирдан:

«Ишқ оташин қўш-чи қонингга!»

Севги боғин панжарасидан

Ошиб тушдим шунда ёнингга.

 

Қочма, гулрў,

Тутиб оламан,

Энди йўлим тўсолмас биров.

Васлингни ҳам ютиб оламан,

Шайтон билан ўйнасам гаров.

1973

 

 

* * *

Shayton dedi

Bahslashib birdan:

«Ishq otashin qo‘sh-chi qoningga!»

Sevgi bog‘in panjarasidan

Oshib tushdim shunda yoningga.

 

Qochma, gulro‘,

Tutib olaman,

Endi yo‘lim to‘solmas birov.

Vaslingni ham yutib olaman,

Shayton bilan o‘ynasam garov.

1973

 

* * *

Ўтаётиб,

Бағрим куйиб

Деразангга бўйлайман.

Мажнунтолни қучиб,

Унга

Дардларимни сўйлайман.

 

Новдаларни эмас,

Кошки

Сочларингни ўйнасам.

Раҳмим келар

Уйда ёлғиз

Ётганингни ўйласам.

1981

 

* * *

O‘tayotib,

Bag‘rim kuyib

Derazangga bo‘ylayman.

Majnuntolni quchib,

Unga

Dardlarimni so‘ylayman.

 

Novdalarni emas,

Koshki

Sochlaringni o‘ynasam.

Rahmim kelar

Uyda yolg‘iz

Yotganingni o‘ylasam.

1981

 

* * *

Бўсаларни  соғиниб,

Жононларни ўйладик.

Мангуликка сиғиниб,

Она юртни куйладик.

 

Шунча шавқнинг барини

Баҳам кўрдик биз бирга. . .

Кел, берайлик ярмини

Шўрлик Усмон Носирга.

1978

 

* * *

Bo‘salarni sog‘inib,

Jononlarni o‘yladik.

Mangulikka sig‘inib,

Ona yurtni kuyladik.

 

Shuncha shavqning barini

Baham ko‘rdik biz birga. . .

Kel, beraylik yarmini

Sho‘rlik Usmon Nosirga.

1978

 

Кетмагил

 

Кетмагил,

Дилбарим,

Кўкда ой тўлар,

Бу кун у кўнглимиз сингари ярим. 1

Чақинлар чақнагай, қалдироқ кулар,

Толеим баҳорин кутгил, дилбарим,

Кетмагил.

 

Кетмагил,

Париваш —

Руҳим тангриси,

Биламан, поёнсиз эмасдир бу дашт.

Биламан, зебодир уфқдан нариси,

Ҳазрати саботг асиғин, париваш,

Кетмагил.

 

Кетмагил,

Бокирам,

Ҳўнграб ол пинҳон,

Уйғонай селгигач ёстиғингдан нам.

Агар мен йиғласам, кўздан оқар қон,

Йиғлатма. Қон тўкиш шартми, бокирам?

Кетмагил.

 

Кетмагил,

Севгилим,

Ҳолимга тушун,

Ўзликдан чекинмоқ — иснодли ўлим.

Қаршингда тураркан беҳисоб тугун,

Савол бермай яшаш қийин, севгилим,

Кетмагил.

 

Кетмагил,

Боқийдир

Эътиқод, кураш,

Булардан жудо қалб ҳувиллоқ уйдир.

О, яна йиғими? Бўлма беҳуд ғаш. . .

Изтироб, ўкинч ҳам балки боқийдир. . .

Кетмагил.

 

Кетмагил,

Йиғлоғим,

Ўтар бу дамлар,

Имоним олдида йўқдир гуноҳим.

Биз учун тангридир яхши одамлар,

Улардан карам кут, кутгил, йиғлоғим,

Кетмагил.

1977

 

Ketmagil

 

Ketmagil,

Dilbarim,

Ko‘kda oy to‘lar,

Bu kun u ko‘nglimiz singari yarim[1].

Chaqinlar chaqnagay, qaldiroq kular,

Toleim bahorin kutgil, dilbarim,

Ketmagil.

 

Ketmagil,

Parivash —

Ruhim tangrisi,

Bilaman, poyonsiz emasdir bu dasht.

Bilaman, zebodir ufqdan narisi,

Hazrati sabotga sig‘in, parivash,

Ketmagil.

 

Ketmagil,

Bokiram,

Ho‘ngrab ol pinhon,

Uyg‘onay selgigach yostig‘ingdan nam.

Agar men yig‘lasam, ko‘zdan oqar qon,

Yig‘latma. Qon to‘kish shartmi, bokiram?

Ketmagil.

 

Ketmagil,

Sevgilim,

Holimga tushun,

O‘zlikdan chekinmoq — isnodli o‘lim.

Qarshingda turarkan behisob tugun,

Savol bermay yashash qiyin, sevgilim,

Ketmagil.

 

Ketmagil,

Boqiydir

E’tiqod, kurash,

Bulardan judo qalb huvilloq uydir.

O, yana yig‘imi? Bo‘lma behud g‘ash. . .

Iztirob, o‘kinch ham balki boqiydir. . .

Ketmagil.

 

Ketmagil,

Yig‘log‘im,

O‘tar bu damlar,

Imonim oldida yo‘qdir gunohim.

Biz uchun tangridir yaxshi odamlar,

Ulardan karam kut, kutgil, yig‘log‘im,

Ketmagil.

1977

 

* * *

Тўлишибсан,

Атиргул,

Деразамнинг ёнида.

Тунда ёлғиз турмагил,

Берироқ кел, жонидан.

 

Иккиланма, келавер,

Тиканингдан қўрқмайман.

. . . Э, xудойим,

Эсимдан —

Ажраганга ўхшайман!

1974

 

* * *

To‘lishibsan,

Atirgul,

Derazamning yonida.

Tunda yolg‘iz turmagil,

Beriroq kel, jonidan.

 

Ikkilanma, kelaver,

Tikaningdan qo‘rqmayman.

. . . E, xudoyim,

Esimdan —

Ajraganga o‘xshayman!

1974

 

* * *

Кўзларинг маст,

Кокилинг шодон,

Гап бошладинг дилкаш, меҳрибон.

Ўзни бунча тутяпсан яқин. . .

Эрга теккан бўлмагин тағин?!

1974

 

* * *

Ko‘zlaring mast,

Kokiling shodon,

Gap boshlading dilkash, mehribon.

O‘zni buncha tutyapsan yaqin. . .

Erga tekkan bo‘lmagin tag‘in?!

1978

 

Абдусаломнинг надомати

 

Худо урган шайтонман гоҳи,

Гоҳи — дуо теккан фаришта.

Хулқим ҳақда сўз кетган чоғи,

Ўлчанар у

Ҳар хил қаричда.

 

Биров айтар:

«Танийман сал-пал,

Кўча-кўйда ўрмалар сипоҳ.

Бу тоифа тулкилар азал

Қилар фақат хилватда гуноҳ».

 

Бошқаси дер:

«Кўрганман тўйда,

Қўйган экан ўзига бино.

Кўп фалсафа сотди беҳуда,

Ичиб менинг шишамдан вино».

 

Қариялар сўйлайди фақат

Таъзим қилиб ёққанлигимдан.

Ичда ўйлар:

«Бу — бир далолат

Охиратдан қўрққанлигидан».

 

Гўзаллар дер,

Четга юз буриб:

«Ёмон йигит эмас, албатта.

Аммо суҳбат қизимай туриб,

Қўлдан туйқус тортқилар шартта. . . »

 

Афсус,

Ким ҳам беролгай сўзлаб

Қонимда дард гупуришидан.

Қалбим ҳар кун мўъжиза излаб,

Оддий кунга тупуришидан.

 

Дўсту душман гапирар нуқул

Китобхўр ё нотиқлигимни.

Эслашмайди

Ушалмаган ул —

Орзуларга содиқлигимни.

 

Бу дунёдан юмар бўлсам кўз,

Тўқиманглар менга қасида.

Айтолмайсиз бирон одил сўз

На хулқим,

На кўнглим ҳақида.

1975

 

Abdusalomning nadomati

 

Xudo urgan shaytonman gohi,

Gohi — duo tekkan farishta.

Xulqim haqda so‘z ketgan chog‘i,

O‘lchanar u

Har xil qarichda.

 

Birov aytar:

«Taniyman sal-pal,

Ko‘cha-ko‘yda o‘rmalar sipoh.

Bu toifa tulkilar azal

Qilar faqat xilvatda gunoh».

 

Boshqasi der:

«Ko‘rganman to‘yda,

Qo‘ygan ekan o‘ziga bino.

Ko‘p falsafa sotdi behuda,

Ichib mening shishamdan vino».

 

Qariyalar so‘ylaydi faqat

Ta’zim qilib yoqqanligimdan.

Ichda o‘ylar:

«Bu — bir dalolat

Oxiratdan qo‘rqqanligidan».

 

Go‘zallar der,

Chetga yuz burib:

«Yomon yigit emas, albatta.

Ammo suhbat qizimay turib,

Qo‘ldan tuyqus tortqilar shartta. . . »

 

Afsus,

Kim ham berolgay so‘zlab

Qonimda dard gupurishidan.

Qalbim har kun mo‘jiza izlab,

Oddiy kunga tupurishidan.

 

Do‘st-u dushman gapirar nuqul

Kitobxo‘r yo notiqligimni.

Eslashmaydi

Ushalmagan ul —

Orzularga sodiqligimni.

 

Bu dunyodan yumar bo‘lsam ko‘z,

To‘qimanglar menga qasida.

Aytolmaysiz biron odil so‘z

Na xulqim,

Na ko‘nglim haqida.

1975

 

* * *

Хотинни «киш-киш»лайман:

Кўп сайрама, кушанда!

Сал кут. . .

Бўлмам кашанда,

Ичишниям ташлайман.

Ҳатто тилни гунг тийиб,

Шеър ёзмасман,

Кўрасан.

. . . Мени эслаб юрасан

Сен ўшанда кўк кийиб.

1973

 

 

 

 

* * *

Xotinni «kish-kish»layman:

Ko‘p sayrama, kushanda!

Sal kut. . .

Bo‘lmam kashanda,

Ichishniyam tashlayman.

Hatto tilni gung tiyib,

She’r yozmasman,

Ko‘rasan.

. . . Meni eslab yurasan

Sen o‘shanda ko‘k kiyib.

1973

 

* * *

Деразамга чойшаб ёпар тун,

Юлдуз ухлар, кўзларим бедор.

Тамакидан ўрмалаб тутун,

Чексизликка тирмашади зор.

 

Уйда менга гўё недир кам,

Ортиқчаман ёки уйимда.

Хаёлимда сахий бир санам

Имлар мени юпқа кийимда.

1978

 

* * *

Derazamga choyshab yopar tun,

Yulduz uxlar, ko‘zlarim bedor.

Tamakidan o‘rmalab tutun,

Cheksizlikka tirmashadi zor.

 

Uyda menga go‘yo nedir kam,

Ortiqchaman yoki uyimda.

Xayolimda saxiy bir sanam

Imlar meni yupqa kiyimda.

1978

 

* * *

Қалбим эриб гўё мой,

Ширин ҳисга кўмилди.

Қип ялaнғоч бўлиб ой

Булутларда чўмилди.

 

Борай десам ушбу кеч,

Олисдадир ватани. . .

Кўз олдимдан кетмас ҳеч

Унинг оппоқ бадани.

1977

 

* * *

Qalbim erib go‘yo moy,

Shirin hisga ko‘mildi.

Qip yalаng‘och bo‘lib oy

Bulutlarda cho‘mildi.

 

Boray desam ushbu kech,

Olisdadir vatani. . .

Ko‘z oldimdan ketmas hech

Uning oppoq badani.

1977

 

* * *

Ишқда жой йўқ «сиёсий тус»га,

Ишқ —тугал ноижтимоий дид.

Суқланар бир пионер қизга

Комсомолдан ҳайдалган йигит.[2]

1978

* * *

Ishqda joy yo‘q «siyosiy tus»ga,

Ishq — tugal noijtimoiy did.

Suqlanar bir pioner qizga

Komsomoldan haydalgan yigit.[3]

1978

 

* * *

Сизда пул бор,

Мансаб, шуҳрат бор,

Сизни не-не ишрат кутади.

Болакайга хурмо берин глар,

Бечорага шу ҳам етади.

 

Бир бор

Сахий хурмочи бўлиб,

Кулиб боқинг бола кўзига.

Сўнг, хурмони қандай ейишни

Қўйиб беринг унинг ўзига.

1977

 

* * *

Sizda pul bor,

Mansab, shuhrat bor,

Sizni ne-ne ishrat kutadi.

Bolakayga xurmo beringlar,

Bechoraga shu ham yetadi.

 

Bir bor

Saxiy xurmochi bo‘lib,

Kulib boqing bola ko‘ziga.

So‘ng, xurmoni qanday yeyishni

Qo‘yib bering uning o‘ziga.

1977

 

* * *

Бахт тилайман юнонга,

Камол топсин араблар.

Форс яшнасин. . .

Кенгфеъллик,

Тотувликка шарафлар!

 

Омад ёғсин мўғулга,

Руснинг дони тоғ бўлсин. . .

Энг аввало

Ҳар бири

Ўз уйида соғ бўлсин.

1978

 

* * *

Baxt tilayman yunonga,

Kamol topsin arablar.

Fors yashnasin. . .

Kengfe’llik,

Totuvlikka sharaflar!

 

Omad yog‘sin mo‘g‘ulga,

Rusning doni tog‘ bo‘lsin. . .

Eng avvalo

Har biri

O‘z uyida sog‘ bo‘lsin.

1978

 

Қизил денгиз

 

Кемам ёлғиз шикорга чиқиб,

Борар жулдур тўрларин судраб.

Маъданларни қўйнига тиқиб,

Очкўз денгиз ётибди мудраб.

 

Шунча ганжлар камми?

Гувланиб —

Сапчиб кўрар гоҳи қирғоққа.

Босқинларга зимдан шайланиб,

Тил чўзмоқчи бўлар йироққа.

 

Йўл тополмай чекинар мулзам,

Яна ўзин кўрсатар лоҳас. . .

Сен қирғоқда турволиб, укам,

Тўлқинларга боқаверма маст.

 

Майли, тан бер, ҳайбати ажиб,

Жилваларга алданма фақат.

Бу жилвалар тагида сасиб,

Сузиб юрар сарқит ва ахлат.

 

Нопокликдан буриб бир кун юз,

Бошқа йўлдан оқар ирмоқлар.

Саёзланар шунда кир денгиз,

Пайдо бўлар янги қирғоқлар.

1977

 

Qizil dengiz

Kemam yolg‘iz shikorga chiqib,

Borar juldur to‘rlarin sudrab.

Ma’danlarni qo‘yniga tiqib,

Ochko‘z dengiz yotibdi mudrab.

 

Shuncha ganjlar kammi?

Guvlanib —

Sapchib ko‘rar gohi qirg‘oqqa.

Bosqinlarga zimdan shaylanib,

Til cho‘zmoqchi bo‘lar yiroqqa.

 

Yo‘l topolmay chekinar mulzam,

Yana o‘zin ko‘rsatar lohas. . .

Sen qirg‘oqda turvolib, ukam,

To‘lqinlarga boqaverma mast.

 

Mayli, tan ber, haybati ajib,

Jilvalarga aldanma faqat.

Bu jilvalar tagida sasib,

Suzib yurar sarqit va axlat.

 

Nopoklikdan burib bir kun yuz,

Boshqa yo‘ldan oqar irmoqlar.

Sayozlanar shunda kir dengiz,

Paydo bo‘lar yangi qirg‘oqlar.

1977

 

 

 

 

Али бобо ҳақида қўшиқ

 

Али бобо,

Али бобо,

Бу оламда омад бордир ҳали, бобо.

Омад қуши яхшиларни излайверсин,

Ёмонга ҳам қўниб гоҳи қилар хато,

Қилар хато!

 

Али бобо,

Али бобо,

Ғарибнинг ҳам келди мана гали, бобо.

Ғариб зоти ортиб қолган кулчасини

Ўзи каби бечорага кўрар раво,

Кўрар раво!

 

Али бобо,

Али бобо,

Қўрқмай кирдинг ёвуз ғорга, балли, бобо.

Олтинларни қутқаролдинг моғор жойдан,

Уларга ҳам керак ахир тоза ҳаво,

Тоза ҳаво!. .

1982

 

Ali bobo haqida qo‘shiq

 

Ali bobo,

Ali bobo,

Bu olamda omad bordir hali, bobo.

Omad qushi yaxshilarni izlayversin,

Yomonga ham qo‘nib gohi qilar xato,

Qilar xato!

 

Ali bobo,

Ali bobo,

G‘aribning ham keldi mana gali, bobo.

G‘arib zoti ortib qolgan kulchasini

O‘zi kabi bechoraga ko‘rar ravo,

Ko‘rar ravo!

 

Ali bobo,

Ali bobo,

Qo‘rqmay kirding yovuz g‘orga, balli, bobo.

Oltinlarni qutqarolding mog‘or joydan,

Ularga ham kerak axir toza havo,

Toza havo!. .

1982

 

Ҳазил

Навоийга ўхшаш-чун

Патдан қалам йўндирдим.

Чопон кийдим сал узун,

Бошга салла қўндирдим.

Сотиб олдим бир жуфт шам,

Вазирбоп пар ёстиқча. . .

Энди фақатталант кам

Ва. . . хотиним ортиқча.

1974

 

Hazil

 

Navoiyga o‘xshash-chun

Patdan qalam yo‘ndirdim.

Chopon kiydim sal uzun,

Boshga salla qo‘ndirdim.

Sotib oldim bir juft sham,

Vazirbop par yostiqcha. . .

Endi faqat talant kam

Va. . . xotinim ortiqcha.

1974

 

* * *

Чўкиб кетди, дўстлар, бир пари,

Чўкиб кетди бенола, беғам.

Қалбимга ғарқ бўлди кўзлари,

Нозларию ишвалари ҳам.

 

Пари чўкди. . .

Қутқаринг мени!

1978

 

* * *

Cho‘kib ketdi, do‘stlar, bir pari,

Cho‘kib ketdi benola, beg‘am.

Qalbimga g‘arq bo‘ldi ko‘zlari,

Nozlari-yu ishvalari ham.

 

Pari cho‘kdi. . .

Qutqaring meni!

1978

 

* * *

Мен xудо эмасман,

Менга барибир,

Шарт эмас қаршимда бермоғинг жавоб.

Ўзим васл жаннатин тиланиб ахир,

Ишқ деган дўзахда чекяпман азоб.

 

Балки кўп дилларга бергандирсан зеб,

Аввалги гуноҳлар ўзинг билган сир.

Ишонтир яхшиси фариштаман деб,

Мен xудо эмасман,

Менга барибир.

1974

 

* * *

Men xudo emasman,

Menga baribir,

Shart emas qarshimda bermog‘ing javob.

O‘zim vasl jannatin tilanib axir,

Ishq degan do‘zaxda chekyapman azob.

 

Balki ko‘p dillarga bergandirsan zeb,

Avvalgi gunohlar o‘zing bilgan sir.

Ishontir yaxshisi farishtaman deb,

Men xudo emasman,

Menga baribir.

1974

 

* * *

Бир зум мени тинч қўй, паризод,

Зардангми кўз чийраб боқишинг?

Чорлаган он бағрига ижод,

Йўқотгайдир файзин оғушинг,

Бир зум мени тинч қўй, паризод.

 

Жўр бўлолмай ҳазин созимга,

Чектирасан гоҳ баттар заҳмат.

Бу мисралар юрак розимга

Қилган эмас ҳеч вақт хиёнат,

Бир зум мени тинч қўй, паризод.

 

Қабул айлар илҳом париси

Ҳар қандайин оғир шартимни.

Сезиб-сезмай ҳали ярмисин,

Сен офатга йўйдинг дардимни. . .

Бир зум мени тинч қўй, паризод.

1974

 

 

 

 

* * *

Bir zum meni tinch qo‘y, parizod,

Zardangmi ko‘z chiyrab boqishing?

Chorlagan on bag‘riga ijod,

Yo‘qotgaydir fayzin og‘ushing,

Bir zum meni tinch qo‘y, parizod.

 

Jo‘r bo‘lolmay hazin sozimga,

Chektirasan goh battar zahmat.

Bu misralar yurak rozimga

Qilgan emas hech vaqt xiyonat,

Bir zum meni tinch qo‘y, parizod.

 

Qabul aylar ilhom parisi

Har qandayin og‘ir shartimni.

Sezib-sezmay hali yarmisin,

Sen ofatga yo‘yding dardimni. . .

Bir zum meni tinch qo‘y, parizod.

1974

 

* * *

Кўриб қўйдим умримда

Қанча қаламқошларни.

Қанча ёлғон кулги-ю,

Қалбаки кўзёшларни.

 

Билдим —сохта ҳаммаси,

Барчаси бир дақиқий.

Фақатгина хотиним —

Туққан ўғил ҳақиқий!

1981

* * *

Ko‘rib qo‘ydim umrimda

Qancha qalamqoshlarni.

Qancha yolg‘on kulgi-yu,

Qalbaki ko‘zyoshlarni.

 

Bildim — soxta hammasi,

Barchasi bir daqiqiy.

Faqatgina xotinim –

Tuqqan o‘g‘il haqiqiy!

1981

 

* * *

Ширин сўйлаб тилингдан бол —

Хайр қилсанг, савоб бўлгай.

Гадойингга пича иқбол —

Хайр қилсанг, савоб бўлгай.

 

Жамолингдан тиниқ биллур,

Вужудингдан илоҳий нур,

Табассум-ла тишингдан дур —

Хайр қилсанг, савоб бўлгай.

 

Қучоғингдан илиқ кулба,

Дудоғингдан шакар-ҳолва,

Ёноғингдан қизил олма —

Хайр қилсанг, савоб бўлгай.

 

Кўзингдан тонг, қошингдан шом,

Сочингдан бир заволсиз дом,

Висолингдан ёниқ илҳом —

Хайр қилсанг, савоб бўлгай.

1978

 

 

* * *

Shirin so‘ylab tilingdan bol —

Xayr qilsang, savob bo‘lgay.

Gadoyingga picha iqbol —

Xayr qilsang, savob bo‘lgay.

 

Jamolingdan tiniq billur,

Vujudingdan ilohiy nur,

Tabassum-la tishingdan dur —

Xayr qilsang, savob bo‘lgay.

 

Quchog‘ingdan iliq kulba,

Dudog‘ingdan shakar-holva,

Yonog‘ingdan qizil olma —

Xayr qilsang, savob bo‘lgay.

 

Ko‘zingdan tong, qoshingdan shom,

Sochingdan bir zavolsiz dom,

Visolingdan yoniq ilhom —

Xayr qilsang, savob bo‘lgay.

1978

 

* * *

Нодонларга арзим йўқ менинг,

Сўздан маъно термайди улар.

Номардлардан қарзим йўқ менинг,

Сўрасанг ҳам бермайди улар.

 

Она юртим, сенга арзим бор,

Ҳақ сўз айтсам, бўлгил мен томон.

Онажоним, сендан қарзим бор,

У — вужудим, танамдаги жон.

1972

 

* * *

Nodonlarga arzim yo‘q mening,

So‘zdan ma’no termaydi ular.

Nomardlardan qarzim yo‘q mening,

So‘rasang ham bermaydi ular.

 

Ona yurtim, senga arzim bor,

Haq so‘z aytsam, bo‘lgil men tomon.

Onajonim, sendan qarzim bor,

U — vujudim, tanamdagi jon.

1972

 

* * *

Расво бўлган номус-ор учун,

Жангда ўлган дўст учун йиғланг.

Ёв топтаган гул диёр учун,

Тақиқланган сўз учун йиғланг.

 

Қолган дардлар —чархнинг ҳазили.

1979

 

* * *

Rasvo bo‘lgan nomus-or uchun,

Jangda o‘lgan do‘st uchun yig‘lang.

Yov toptagan gul diyor uchun,

Taqiqlangan so‘z uchun yig‘lang.

 

Qolgan dardlar — charxning hazili.

1979

 

 

Ўғил

 

Тоб ташлаган йиғлоқ эшикни

Астагина очинг, аяжон.

Кусагандай мунгли қўшиқни,

Дуонгизни соғиндим чунон.

 

Фотиҳага қўлни очган дам,

Тилардингиз менга бахт-файз.

Дер эдингиз: «Улғайиб, болам,

Бўлақолгин колхозга раис».

 

Афсус, телба кўнгилнингмайли

Таслим этди жуссамни жангсиз.

Шоирликка даъвом туфайли

Барбод бўлди «буюк режа»нгиз

.

Раис бўлсам, қийиқни танғиб,

Ёнингизга қайтардим ҳар кеч.

Дом-дараксиз кетмасдим санғиб,

Хатимга зор бўлмасдингиз ҳеч. . .

 

Мана, келдим бугун соғ-омон,

Енгга артиб манглай теримни.

Тошкентда хўп кездим саргардон,

Ноширларга мақтаб шеъримни.

 

Сесканмадим турса ёт кўча,

Жирканмадим ўзга болишдан.

Фақат қўрқдим гоҳида пича

Сизни кўрмай ўлиб қолишдан.

 

Ахир ҳар гал тунд боқса ношир,

Вужудимда дилдирарди жон.

Туюларди бошим ҳам оғир. . .

Бошгинамни силанг, аяжон.

 

Майли, юзим сийпалаган чоқ

Тимдаласин қадоқ қўлингиз.

. . . Эҳ, билмайсиз, бу қўлни нечоғ

Севишлигин ношуд ўғлингиз.

1978

 

O‘g‘il

 

Tob tashlagan yig‘loq eshikni

Astagina oching, ayajon.

Kusaganday mungli qo‘shiqni,

Duongizni sog‘indim chunon.

 

Fotihaga qo‘lni ochgan dam,

Tilardingiz menga baxt-fayz.

Der edingiz: «Ulg‘ayib, bolam,

Bo‘laqolgin kolxozga rais».

 

Afsus, telba ko‘ngilning mayli

Taslim etdi jussamni jangsiz.

Shoirlikka da’vom tufayli

Barbod bo‘ldi «buyuk reja»ngiz.

 

Rais bo‘lsam, qiyiqni tang‘ib,

Yoningizga qaytardim har kech.

Dom-daraksiz ketmasdim sang‘ib,

Xatimga zor bo‘lmasdingiz hech. . .

 

Mana, keldim bugun sog‘-omon,

Yengga artib manglay terimni.

Toshkentda xo‘p kezdim sargardon,

Noshirlarga maqtab she’rimni.

 

Seskanmadim tursa yot ko‘cha,

Jirkanmadim o‘zga bolishdan.

Faqat qo‘rqdim gohida picha

Sizni ko‘rmay o‘lib qolishdan.

 

Axir har gal tund boqsa noshir,

Vujudimda dildirardi jon.

Tuyulardi boshim ham og‘ir. . .

Boshginamni silang, ayajon.

 

Mayli, yuzim siypalagan choq

Timdalasin qadoq qo‘lingiz.

. . . Eh, bilmaysiz, bu qo‘lni nechog‘

Sevishligin noshud o‘g‘lingiz.

1978

 

* * *

Тун қўйнида буғдойзор гўё —

Асов денгиз,

Тинсиз чайқалар.

Кўкда ғуж-ғуж юлдузларми, ё —

Кўлда сузар тўп-тўп чағалай?

 

Тун қўйнида буғдойзор уйғоқ,

Уфқда ёғду сочган ой, дема.

У — ё деҳқон йўқотган ўроқ,

Ё денгизда

Адашган кема.

1973

 

* * *

Tun qo‘ynida bug‘doyzor go‘yo —

Asov dengiz,

Tinsiz chayqalar.

Ko‘kda g‘uj-g‘uj yulduzlarmi, yo —

Ko‘lda suzar to‘p-to‘p chag‘alay?

 

Tun qo‘ynida bug‘doyzor uyg‘oq,

Ufqda yog‘du sochgan oy, dema.

U — yo dehqon yo‘qotgan o‘roq,

Yo dengizda

Adashgan kema.

1973

 

* * *

Ҳей, отаси, сўкманг бекорга,

Ўғлингизнинг жойида эси.

Отилмасди асов анҳорга,

Чўкмасликка етмаса кўзи. . .

          Майли, ўйнаб кулсин бургутча!

 

Отангга тик боқма, болакай,

Биламан, ғирт қайсарсан азал.

Биламан, ҳеч ўйлаб ўтирмай,

Отилгансан сувга таваккал. . .

          Умринг узоқ бўлсин, бургутча!

1977

 

* * *

— Hey, otasi, so‘kmang bekorga,

O‘g‘lingizning joyida esi.

Otilmasdi asov anhorga,

Cho‘kmaslikka yetmasa ko‘zi. . .

          Mayli, o‘ynab kulsin burgutcha!

 

Otangga tik boqma, bolakay,

Bilaman, g‘irt qaysarsan azal.

Bilaman, hech o‘ylab o‘tirmay,

Otilgansan suvga tavakkal. . .

          Umring uzoq bo‘lsin, burgutcha!

1977

 

* * *

Кўп азият тортасан,

Меҳрибоним, бечорам.

Афсус, жуда соддасан,

Меҳрибоним, бечорам.

 

Менга аён тилагинг:

Бўлмоқчисан тирагим,

Меҳринг ўзи — кўмагинг,

Меҳрибоним, бечорам.

 

Тушунмайсан, қизгина,

Ҳар қадамда кин, гина,

Гул деганинг гоҳ игна,

Меҳрибоним, бечорам.

 

Гарчи ғолиб — адолат,

Майдонда бор адоват,

Йиртқичдир кир рақобат,

Меҳрибоним, бечорам.

 

Ҳақлик енгар ўлимни

Ва ёритгай йўлимни. . .

Маҳкам ушла қўлимни,

Меҳрибоним, бечорам.

1976

 

* * *

Ko‘p aziyat tortasan,

Mehribonim, bechoram.

Afsus, juda soddasan,

Mehribonim, bechoram.

 

Menga ayon tilaging:

Bo‘lmoqchisan tiragim,

Mehring o‘zi — ko‘maging,

Mehribonim, bechoram.

 

Tushunmaysan, qizgina,

Har qadamda kin, gina,

Gul deganing goh igna,

Mehribonim, bechoram.

 

Garchi g‘olib — adolat,

Maydonda bor adovat,

Yirtqichdir kir raqobat,

Mehribonim, bechoram.

 

Haqlik yengar o‘limni

Va yoritgay yo‘limni. . .

Mahkam ushla qo‘limni,

Mehribonim, bechoram.

1976

 

* * *

Кечир,

Бебош нигоҳим —

Минг лобарга қадалар.

Минг лобарнинг тирноғи

Шоир жонин таталар.

 

Капалакдек гар мастман,

Қўнмалаб минг малакка;

Дардим айтган эмасман,

Ёрим,

Сендан бўлакка.

1978

* * *

Kechir,

Bebosh nigohim —

Ming lobarga qadalar.

Ming lobarning tirnog‘i

Shoir jonin tatalar.

 

Kapalakdek gar mastman,

Qo‘nmalab ming malakka;

Dardim aytgan emasman,

Yorim,

Sendan bo‘lakka.

1978

 

* * *

Гулзорга, боғларга

Бўйлаб ўтаман.

Дилим куйган чоғларда

Куйлаб ўтаман.

 

Бор шавқимни қизларга

Қиламан тортиқ. . .

Кампиржонлар, сизларга —

Тилайман ҳордиқ.

1973

 

* * *

Gulzorga, bog‘larga

Bo‘ylab o‘taman.

Dilim kuygan chog‘larda

Kuylab o‘taman.

 

Bor shavqimni qizlarga

Qilaman tortiq. . .

Kampirjonlar, sizlarga —

Tilayman hordiq.

1973

 

* * *

Юр, жоним, тун сайлига,

Хунук бўлсанг, майлига.

Биламан,

Ҳў гулжамол —

Бошқалардан ортган бол.

1978

 

* * *

Yur, jonim, tun sayliga,

Xunuk bo‘lsang, mayliga.

Bilaman,

Ho‘ guljamol —

Boshqalardan ortgan bol.

1978

 

* * *

Оқ байталнинг тақаси

Муҳрин босар тупроққа.

Чол охирги чақасин

Тугиб қайтар белбоққа.

 

Бозор қилиб қайтар чол,

Байталини йўрттириб.

Эгардаги олашол —

Хуржунини бўрттириб.

 

Кенг қўнжида ипқамчи,

Чўнтагида мурч-зира.

Овул унинг юпанчи,

Овунчоғи —набира.

 

Набиранинг ризқидир

Хуржундаги «қақа»лар.

Тугамаca бас умр,

Топилади чақалар.

1979

* * *

Oq baytalning taqasi

Muhrin bosar tuproqqa.

Chol oxirgi chaqasin

Tugib qaytar belboqqa.

 

Bozor qilib qaytar chol,

Baytalini yo‘rttirib.

Egardagi olashol —

Xurjunini bo‘rttirib.

 

Keng qo‘njida ipqamchi,

Cho‘ntagida murch-zira.

Ovul uning yupanchi,

Ovunchog‘i — nabira.

 

Nabiraning rizqidir

Xurjundagi «qaqa»lar.

Tugamasa bas umr,

Topiladi chaqalar.

1979

 

* * *

Шамол хомуш еляпти,

Ла-ла-лай. . .

Қўшиқ айтгим келяпти,

Ла-ла-лай. . .

 

Мен куйлайман нечун гоҳ?

Ла-ла-лай. . .

Йиғламаслик учун. . . Оҳ!

Ла-ла-лай. . .

1976

 

* * *

Shamol xomush yelyapti,

La-la-lay. . .

Qo‘shiq aytgim kelyapti,

La-la-lay. . .

 

Men kuylayman nechun goh?

La-la-lay. . .

Yig‘lamaslik uchun. . . Oh!

La-la-lay. . .

1976

 

 

 

Есениннинг портретига боқиб

 

          Севимли устоз Эркин Воҳидовга

 

Кел, Сергей,

Қарз бергил илҳомдан пича,

Гонорар олган кун эриб тургандай.

Ахир, сен қабрингда жим ётган кеча,

Арвоҳинг иккимиз бўлиб ичдик май.

 

Байт «темир йўл»ларин устида қотиб,

Турибман кўмирсиз паровоз мисол.

Айт-чи,

Сен ёзганда «Аёлга мактуб»,

Чекмоқдан умрингга етганми завол?

 

Агар мен бу кеча пуфлаган тутун

Осмонда бир парча булут бўлолса,

Севгидан орттирган дардларим бир кун —

Ёмғирга айланиб

Йиғларди роса.

 

Сен билган Твернинг кашандалари

Санғирди кимнингдир чўнтагин кўзлаб.

Мен бўлсам

Давримнинг қўрс бандаларин —

Қалбини тyнаш-чун юрибман бўзлаб.

 

 

Ўзингга аёндир,

Касбимиз оғир,

Мен буни аниқроқ сезяпман бу кун.

Гоҳи ўз кўнглимни алдадим ахир,

Кимнингдир дидига мослашмоқ учун.

 

Билмадим,

Таърифлаб беролармидим

Гар мендан сўрсалар шоир бурчини?

Яхшиси, ўйланиб ўтирмай дердим:

«Ҳаёт —май, шоирнинг юраги —чинни!»

 

Шу чинни косадан сипқориб майни,

Сархушдил ўртандим неча тун, ҳеҳ-ҳей!

Xўб кечдим илҳом деб аталган сойни,

. . . Сен эсанг,

Жимгина ётибсан, Сергей.

 

Ётибсан Пугачёв ерида сокин,

Бир вақтлар сен унга битгандинг достон.

Торобий юртида юрибман,

Лекин —

Мен ундан оддий шеър қарздорман ҳамон.

 

Кафтимга қўнган гард

Балки Муқанна,

Широқдан қолган ҳў сўқмоқдаги из.

Парижда туғилмай ҳали мард Жанна,

Ёвларга от солган бунда Тўмарис. . .

 

Ўпаман бир чимдим боболар ерин,

Бироқ бу умум уй бугун поёнсиз.

«Куйлайман дунёнинг олтидан бирин

Мухтасар ном билан

Атаб уни Рус!»[4]

 

Бу кунни сен орзу қилгандинг кеча,

Менинг ҳам тилагим ушалур шундай.

. . . Кел, Сергей,

Қарз бергил илҳомдан пича,

Гонорар олган кун эриб тургандай.

1975

 

Yeseninning portretiga boqib

 

          Sevimli ustoz Erkin Vohidovga

 

Kel, Sergey,

Qarz bergil ilhomdan picha,

Gonorar olgan kun erib turganday.

Axir, sen qabringda jim yotgan kecha,

Arvohing ikkimiz bo‘lib ichdik may.

 

Bayt  «temir yo‘l»larin ustida qotib,

Turibman ko‘mirsiz parovoz misol.

Ayt-chi,

Sen yozganda «Ayolga maktub»,

Chekmoqdan umringga yetganmi zavol?

 

Agar men bu kecha puflagan tutun

Osmonda bir parcha bulut bo‘lolsa,

Sevgidan orttirgan dardlarim bir kun —

Yomg‘irga aylanib

Yig‘lardi rosa.

 

Sen bilgan Tverning kashandalari

Sang‘irdi kimningdir cho‘ntagin ko‘zlab.

Men bo‘lsam

Davrimning qo‘rs bandalarin —

Qalbini tunash-chun yuribman bo‘zlab.

 

O‘zingga ayondir,

Kasbimiz og‘ir,

Men buni aniqroq sezyapman bu kun.

Gohi o‘z ko‘nglimni aldadim axir,

Kimningdir didiga moslashmoq uchun.

 

Bilmadim,

Ta’riflab berolarmidim

Gar mendan so‘rsalar shoir burchini?

Yaxshisi, o‘ylanib o‘tirmay derdim:

«Hayot — may, shoirning yuragi — chinni!»

 

Shu chinni kosadan sipqorib mayni,

Sarxushdil o‘rtandim necha tun, heh-hey!

Xo‘b kechdim ilhom deb atalgan soyni,

. . . Sen esang,

Jimgina yotibsan, Sergey.

 

Yotibsan Pugachov yerida sokin,

Bir vaqtlar sen unga bitganding doston.

Torobiy yurtida yuribman,

Lekin —

Men undan oddiy she’r qarzdorman hamon.

 

Kaftimga qo‘ngan gard

Balki Muqanna,

Shiroqdan qolgan ho‘ so‘qmoqdagi iz.

Parijda tug‘ilmay hali mard Janna,

Yovlarga ot solgan bunda To‘maris. . .

 

O‘paman bir chimdim bobolar yerin,

Biroq bu umum uy bugun poyonsiz.

«Kuylayman dunyoning oltidan birin

Muxtasar nom bilan

Atab uni Rus!»[5]

 

Bu kunni sen orzu qilganding kecha,

Mening ham tilagim ushalur shunday.

. . . Kel, Sergey,

Qarz bergil ilhomdan picha,

Gonorar olgan kun erib turganday.

1975

 

 

Туғён

 

Қўй маъради талпиниб,

Шаҳд тўпланди кўзига.

Оёқлари боғланиб,

Тиғ қадалмиш бўғзига.

 

Қўй маъради талпиниб,

Талпинди ўз қавмига.

Етим қўзи фарёди

Сингди кўзлар намига.

 

Қўй маъради талпиниб,

Туғён эди бу жўшиқ.

Тиғ ботди-ю, бўлинди —

Энг авжида дард-қўшиқ. . .

 

Қўй питирлар талпиниб,

Боқар қотган кўз ғовга.

Арвоҳ бўлиб орзуси

Чопиб борар яйловга.

1977

 

Tug‘yon

 

Qo‘y ma’radi talpinib,

Shahd to‘plandi ko‘ziga.

Oyoqlari bog‘lanib,

Tig‘ qadalmish bo‘g‘ziga.

 

Qo‘y ma’radi talpinib,

Talpindi o‘z qavmiga.

Yetim qo‘zi faryodi

Singdi ko‘zlar namiga.

 

Qo‘y ma’radi talpinib,

Tug‘yon edi bu jo‘shiq.

Tig‘ botdi-yu, bo‘lindi —

Eng avjida dard-qo‘shiq. . .

 

Qo‘y pitirlar talpinib,

Boqar qotgan ko‘z g‘ovga.

Arvoh bo‘lib orzusi

Chopib borar yaylovga.

1977

 

Истилочи

 

Кўнглинг ўзи нима истар,

Тўғрисини айтсанг-чи.

Керагини олдинг, етар,

Ўз уйингга қайтсанг-чи.

 

Аланглайсан олазарак,

Ортга қайта қолмайсан.

. . . Сенга менинг ерим керак,

Очиқ айта олмайсан.

1981

 

 

 

Istilochi

 

Ko‘ngling o‘zi nima istar,

To‘g‘risini aytsang-chi.

Keragini olding, yetar,

O‘z uyingga qaytsang-chi.

 

Alanglaysan olazarak,

Ortga qayta qolmaysan.

. . . Senga mening yerim kerak,

Ochiq ayta olmaysan.

1981

 

* * *

Ёмонманми?

О, йўқ, оққушим,

Баъзилардан кўра айбим оз.

Шўхликка гоҳ мойилдир ҳушим,

Гоҳ гапларим аччиқроқ, холос.

 

Шеърларимдан завқ олиб, нечун —

Безиллайсиз ўзимдан?

Ахир —

Шўх сойда ҳам чўмилмоқ мумкин,

Кўникканга болдир қалампир.

1973

 

* * *

Yomonmanmi?

O, yo‘q, oqqushim,

Ba’zilardan ko‘ra aybim oz.

Sho‘xlikka goh moyildir hushim,

Goh gaplarim achchiqroq, xolos.

 

She’rlarimdan zavq olib, nechun —

Bezillaysiz o‘zimdan?

Axir —

Sho‘x soyda ham cho‘milmoq mumkin,

Ko‘nikkanga boldir qalampir.

1973

 

 

* * *

Умидим — «хўп» деган гап,

Сизни севиб қолганман.

Бармоғингиз чамалаб,

Узук сотиб олганман.

 

«Йўқ» десангиз топарман

Сиздан кўра тузукни. . .

Унга қандай тақарман

Сизга олган узукни?

1973

 

* * *

Umidim — «xo‘p» degan gap,

Sizni sevib qolganman.

Barmog‘ingiz chamalab,

Uzuk sotib olganman.

 

«Yo‘q» desangiz toparman

Sizdan ko‘ra tuzukni. . .

Unga qanday taqarman

Sizga olgan uzukni?

1973

 

* * *

Кўринмасдан юрибсиз атай,

Дўндиққинам, тўғри қиласиз.

Ўзингиз ҳам яхши биласиз,

Сўзлашамиз кўпдан ноқулай.

 

Агар сизни кўрмасам бўлак,

Тақдиримга қилардим шукур.

Илк севгилим тусин бир умр

Ёш ва гўзал эслашим керак.

1975

 

* * *

Ko‘rinmasdan yuribsiz atay,

Do‘ndiqqinam, to‘g‘ri qilasiz.

O‘zingiz ham yaxshi bilasiz,

So‘zlashamiz ko‘pdan noqulay.

 

Agar sizni ko‘rmasam bo‘lak,

Taqdirimga qilardim shukur.

Ilk sevgilim tusin bir umr

Yosh va go‘zal eslashim kerak.

1975

 

* * *

Йўқ,

Кетмасам бўлмайди бугун,

Қолмади ҳеч сабру тоқатим.

Ўша тотли дақиқа учун

Тангрим мени яратган балким.

 

Мана,

Чакмон, телпакни олдим,

Қўрқмагайман совуқдан, дўлдан.

Лайличамни соғиниб қолдим. . .

Йўлкирага чўзинглар пулдан!

1977

 

* * *

Yo‘q,

Ketmasam bo‘lmaydi bugun,

Qolmadi hech sabr-u toqatim.

O‘sha totli daqiqa uchun

Tangrim meni yaratgan balkim.

 

Mana,

Chakmon, telpakni oldim,

Qo‘rqmagayman sovuqdan, do‘ldan.

Laylichamni sog‘inib qoldim. . .

Yo‘lkiraga cho‘zinglar puldan!

1977

 

 

Миразиз Аъзамга  мактуб

 

Соғингандим кўришмай узоқ,

Хатингизни олдим эрталаб.

Яна кўпроқ,

Яна яхшироқ

Шеър ёзмоғим қилибсиз талаб.

 

Инжиқликни кўрмагайман эп,

Ҳарқалай,

Сал раҳм этинг, устоз.

Ғамхўрим ва меҳрибоним деб,

Ахир сизга қўйганман ихлос.

 

Бир қарашда

Жуда силлиқ гап

Кўпроқ ҳамда яхшироқ ёзиш.

Аслида бу — жуда кам ухлаб,

Дил дардларин чуқурроқ қазиш.

 

Биласиз-ку,

Дардлар тўфонин

Шеърга солмоқ эмасдир ўйин.

Баъзиларга кўнгил армонин

Тушунтирмоқ ундан ҳам қийин.

 

Эшитмоқлик гўлдан писанда

Даҳшатлидир сувга чўкишдан.

Ичгинг келар бундайин дамда,

Юпанасан ёки чекишдан. . .

 

Хуллас, соғман,

Тинчдир уй, қишлоқ,

Сингани йўқ ҳозирча созим.

Яна кўпроқ, яна яхшироқ

Хатлар ёзиб туринг, устозим.

 

Туйсангиз ҳам исидан ҳасрат,

Ҳидлаб қўйинг шогирд «гули»ни.

Сизга атаб битдим шеърий хат

Ва кутмасман қалам пулини.

1978

 

Miraziz A’zamga maktub

Sog‘ingandim ko‘rishmay uzoq,

Xatingizni oldim ertalab.

Yana ko‘proq,

Yana yaxshiroq

She’r yozmog‘im qilibsiz talab.

 

Injiqlikni ko‘rmagayman ep,

Harqalay,

Sal rahm eting, ustoz.

G‘amxo‘rim va mehribonim deb,

Axir sizga qo‘yganman ixlos.

 

Bir qarashda

Juda silliq gap

Ko‘proq hamda yaxshiroq yozish.

Aslida bu — juda kam uxlab,

Dil dardlarin chuqurroq qazish.

 

Bilasiz-ku,

Dardlar to‘fonin

She’rga solmoq emasdir o‘yin.

Ba’zilarga ko‘ngil armonin

Tushuntirmoq undan ham qiyin.

 

Eshitmoqlik go‘ldan pisanda

Dahshatlidir suvga cho‘kishdan.

Ichging kelar bundayin damda,

Yupanasan yoki chekishdan. . .

 

Xullas, sog‘man,

Tinchdir uy, qishloq,

Singani yo‘q hozircha sozim.

Yana ko‘proq, yana yaxshiroq

Xatlar yozib turing, ustozim.

 

Tuysangiz ham isidan hasrat,

Hidlab qo‘ying shogird «guli»ni.

Sizga atab bitdim she’riy xat

Va kutmasman qalam pulini.

1978

 

Фуқаро

 

Мақтаниб онт ичмасман,

Буюк меҳрим зўр қасам.

Ватанимдан кечмасман,

Бу элдан-да ажрамам.

 

Она тилим йўқ эса,

Шудир менинг ўлганим.

Хулқ-атворим ёқмаса,

Қил қўлингдан келганин.

1973

 

Fuqaro

 

Maqtanib ont ichmasman,

Buyuk mehrim — zo‘r qasam.

Vatanimdan kechmasman,

Bu eldan-da ajramam.

 

Ona tilim yo‘q esa,

Shudir mening o‘lganim.

Xulq-atvorim yoqmasa,

Qil qo‘lingdan kelganin.

1973

 

* * *

Саволим бор сизга,

Домлажон,

Нима ўзи  «сотқин»  дегани?

Масалан, мен қиламан гумон,

Яроқлимас бу сўз егани.

 

Ие, нега бўлдингиз хафа?

Юзларингиз оқарди бехос. . .

Оғайнилар, бу қандай гап-а,

Мен. . .  мен. . .

Савол бергандим, холос!

1977

 

 

* * *

Savolim bor sizga,

Domlajon,

Nima o‘zi  «sotqin»  degani?

Masalan, men qilaman gumon,

Yaroqlimas bu so‘z  yegani.

 

Iye, nega bo‘ldingiz xafa?

Yuzlaringiz oqardi bexos. . .

Og‘aynilar, bu qanday gap-a,

Men. . .   men. . .

Savol bergandim, xolos!

1977

 

* * *

Ёлғиз оққан қув ирмоқ —

Тез қурир, бормас йироқ.

Чаман бўлмас ёлғиз гул,

Ёлғиз қоон — бахтсиз қул.

 

Дўстим, кетма ёнимдан!

1973

 

* * *

Yolg‘iz oqqan quv irmoq —

Tez qurir, bormas yiroq.

Chaman bo‘lmas yolg‘iz gul,

Yolg‘iz qoon — baxtsiz qul.

 

Do‘stim, ketma yonimdan!

1973

 

 

Кичкинтой  қўмондон

 

Эй, кийими ранг-ранг аскарлар,

Милтиқларга солинг ўқларни.

Жангга шайланг барча тўпларни,

Буйруғимни тингланг, аскарлар!

 

Милтиқлардан ўт очиб бирдан,

Яксон қилинг «уруш» сўзини.

Сўнг тўғрилаб тўплар кўзини,

Душманликни қўпоринг Ердан.

1973

 

Kichkintoy  qo‘mondon

Ey, kiyimi rang-rang askarlar,

Miltiqlarga soling o‘qlarni.

Jangga shaylang barcha to‘plarni,

Buyrug‘imni tinglang, askarlar!

 

Miltiqlardan o‘t ochib birdan,

Yakson qiling «urush» so‘zini.

So‘ng  to‘g‘rilab to‘plar ko‘zini,

Dushmanlikni qo‘poring Yerdan.

1973

 

Тўғрисўз  кимса

 

Олинг,

Мана, яп-янги, — дер,

Велосипед ўғриси.

Миндим уни бор-йўғи бир,

Айтсам гапнинг тўғрисин.

1977

 

To‘g‘riso‘z  kimsa

 

Oling,

Mana, yap-yangi, — der,

Velosiped o‘g‘risi.

Mindim uni bor-yo‘g‘i bir,

Aytsam gapning to‘g‘risin.

1977

 

Фокусчилик

 

Ҳайратлидир пулни йиртиш,

                             яна бут қилиш,

Шляпада гул ундирмоқ

                             жуда нозик иш.

Ёғоч ҳасса тирик илон

                             бўлган маҳали,

Мухлисларнинг жўшиб завқи,

                             дегайлар: «Балли!»

Чиқса ўрдак қанот қоқиб

                             бўм-бўш нарсадан,

Цирк майдони олқишлардан

                             келар ларзага. . .

 

Лек одамлар бир нарсани

                             «бу фокус», демас,

Эрга тегмай бола туғиш —

                             бу фокус эмас.

1971

 

Fokuschilik

 

Hayratlidir pulni yirtish,

                             yana but qilish,

Shlyapada gul undirmoq

                             juda nozik ish.

Yog‘och hassa tirik ilon

                             bo‘lgan mahali,

Muxlislarning jo‘shib zavqi,

                             degaylar: «Balli!»

Chiqsa o‘rdak qanot qoqib

                             bo‘m-bo‘sh narsadan,

Sirk maydoni olqishlardan

                             kelar larzaga. . .

 

Lek odamlar bir narsani

                             «bu fokus», demas,

Erga tegmay bola tug‘ish —

                             bu fokus emas.

1971

 

* * *

Ел бутоқда ҳуштак чалар,

Гувиллайди ўтлоқлар.

Ялпизларнинг исин ялар

Потирлашиб япроқлар.

 

Ёлғиз дала кезган сари

Соғинаман лаб тотин. . .

Ана, Гул ва Асалари

Аллақачон эр-хотин.

1977

 

* * *

Yel butoqda hushtak chalar,

Guvillaydi o‘tloqlar.

Yalpizlarning isin yalar

Potirlashib yaproqlar.

 

Yolg‘iz dala kezgan sari

Sog‘inaman lab totin. . .

Ana, Gul va Asalari

Allaqachon er-xotin.

1977

 

* * *

Бола эдим бутгина,

Бут эмасди дастухон.

Қўл чўза рдим самога,

Егим келса кулчанон:

          Кулча ташла, оймомў-ў!

 

Энди дилкаш йигитман,

Ёнимда кам бир дилкаш.

Рухсорига зор айлар

Кулча юзли париваш. . .

          — «Кулча» ташла, оймомў-ў!

1976

* * *

Bola edim butgina,

But emasdi dasturxon.